پا را از روی ترمز برمی‌دارید، دسته‌دنده روی D است، و ماشین یک لحظه مکث می‌کند و بعد با یک تکان کوچک راه می‌افتد. فروشنده می‌گوید «سرد است، گرم شود درست میشود.» شاید راست بگوید. شاید هم همین مکث کوچک اولین نشانه ایرادی باشد که چند ماه بعد هزینهاش با خریدار است.
در خرید 207 اتومات کارکرده، بدنه و موتور را معمولاً همه نگاه می‌کنند. گیربکس است که کمتر جدی گرفته میشود، چون در یک تست کوتاه و سرد، خیلی از ایرادها خودشان را نشان نمی‌دهند. این راهنما می‌گوید پیش از خرید چه چیزهایی را تست کنید، کدام نشانه را میشود با سرویس حل کرد و کدام یعنی باید دوباره فکر کنید.
خلاصه: مهم‌ترین ریسک خرید 207 اتومات
پاسخ کوتاه: مهم‌ترین ریسک خرید 207 اتومات دست دوم، گیربکسی است که ایرادش در تست کوتاه و سرد پنهان می‌ماند. تقه‌ای که بعد از گرم شدن پیدا میشود، گاز هرزی که فقط در سربالایی دیده میشود، یا خطایی که فروشنده پیش از بازدید پاک کرده است. دیاگ و تست جاده با گیربکس گرم، پیش از قولنامه، بخش بزرگی از این ریسک را کم می‌کند.
ایرادهای گیربکس 207 اتومات دو دسته‌اند. یک دسته با سرویس یا تعمیر محدود حل می‌شوند: روغن کهنه، شیر برقی، سلکتور، سیم‌کشی. دسته دیگر به باز کردن گیربکس می‌کشند: گاز هرز جدی، حرکت نکردن، ضربه شدید. فاصله هزینه این دو دسته زیاد است و خریدار باید پیش از خرید بداند خودرو در کدام دسته است.
207 اتوماتی که فقط سرد و در یک دور کوتاه تست شده، هنوز تست نشده است؛ پیش از تصمیم، دست‌کم یک تست با گیربکس گرم و یک دیاگ بخواهید.
اول نوع گیربکس را بشناسید
پاسخ کوتاه: 207 اتومات با دو گیربکس متفاوت عرضه شده است: AL4 چهارسرعته روی 207 فرانسوی مدل ۸۹ تا ۹۱ و 207 مدل ۹۶ تا ۱۴۰۰، و ششسرعته DAE یا LANDAI روی 207 MC. این دو گیربکس روغن، ایرادهای رایج، بازه سرویس و هزینه تعمیر متفاوتی دارند، پس تست و تصمیم هم باید جدا باشد.
| موضوع | AL4 چهارسرعته | ششسرعته DAE یا LANDAI |
|---|---|---|
| خودروها | 207 فرانسوی ۸۹ تا ۹۱، 207 مدل ۹۶ تا ۱۴۰۰ (از ۹۶ سیستم برقی ایرانیزه) | 207 MC |
| موتور (طبق مشخصات منتشرشده) | TU5، ۱۵۸۷ سی‌سی | TU5P، ۱۵۸۷ سی‌سی، ۱۶ سوپاپ |
| روغن گیربکس | فرمول AL4 (LT71141) | مولتی با تأییدیه ATF WS (توصیه اول)، ATF JWS 3309، ATF SP-IV |
| حجم روغن | ۶ لیتر؛ تعویض با دستگاه ۷ لیتر | ۶ لیتر؛ تعویض با دستگاه ۷ لیتر |
| بازه تعویض روغن | روغن ایرانی ۲۵ تا ۳۰ هزار کیلومتر؛ آلمانی و کره‌ای ۵۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر | هر ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر یا ۵ سال، هرکدام زودتر |
| نقطه حساس شناخته‌شده | شیر برقی‌ها (به‌خصوص غیراصلی)، سلکتور، ساعت گیربکس | خنککن گیربکس (ضعف ساختاری)، لگد موقع درگیر شدن دنده عقب |
| چراغ هشدار گیربکس | تا ۱۳۹۰: چراغ S و برف؛ ۹۶ به بعد: چرخ‌دنده زرد با علامت تعجب | طبق دفترچه خودرو |
| گیربکس مشابه | همین خانواده گیربکس روی پارس، ۴۰۷، C5 و چند پژوی دیگر هم کار می‌کند | نسخه DAE همان گیربکس تارا اتوماتیک و دنا پلاس است |
قدرت موتور 207 اتومات در مشخصات منتشرشده بین تیپ‌ها کمی فرق دارد (حدود ۱۰۵ تا ۱۱۳ اسب بخار) و مصرف ترکیبی منتشرشده برای تیپ‌های اتومات حدود ۷٫۱ تا ۷٫۴ لیتر در صد کیلومتر است. این اعداد برای مقایسه تیپ‌ها مفیدند، ولی وضعیت یک خودروی کارکرده را گیربکس و سابقه سرویس آن تعیین می‌کند. توضیح کامل‌تر هر دو گیربکس در صفحه مشخصات گیربکس 207 MC و AL4 آمده است.
207 پانوراما از نظر فنی با 207 معمولی فرق خاصی ندارد. بسته به مدل و سال، ممکن است فرمان برقی یا هیدرولیک، گیربکس AL4 یا ششسرعته و موتور TU5 یا TU5P داشته باشد. پس در آگهی پانوراما هم اول بپرسید گیربکسش کدام است.
AL4 بخرم یا MC؟
جواب کلی ندارد. AL4 گیربکس قدیمیتر و شناخته‌شده‌تری است که در ایران روی خودروهای زیادی کار کرده و تعمیرکارهای زیادی با آن آشنا هستند. ششسرعته MC دنده بیشتری دارد، ولی خنککن آن نقطه ضعف است و باید سابقه بررسی‌اش را پرسید. در عمل معمولاً وضعیت همان خودرویی که جلوی شماست مهمتر از نوع گیربکس است: یک AL4 سرویسشده بهتر از یک MC بیسابقه است، و برعکس.
چک‌لیست تست گیربکس در بازدید
پاسخ کوتاه: در بازدید 207 اتومات دست دوم، روشن شدن و خاموش شدن چراغها، درگیر شدن دنده‌های R و D بدون مکث و ضربه، تعویض نرم همه دندهها در شتاب ملایم و تند، رفتار در سربالایی و ترافیک، نبود نشتی زیر خودرو و رنگ و بوی روغن گیربکس را بررسی کنید. دیاگ گیربکس این تست را کامل می‌کند.
بهتر است خودرو را پیش از رسیدن شما روشن نکرده باشند. گیربکس سرد بعضی ایرادها را نشان می‌دهد و گیربکس گرم بعضی دیگر را؛ برای همین تست را از سرد شروع کنید و با گرم تمام کنید.
چک‌لیست بازدید
| مرحله | چه کنید | چه چیزی سالم است | چه چیزی جای سوال دارد |
|---|---|---|---|
| باز کردن سوئیچ | به پشت آمپر نگاه کنید | چراغ‌های هشدار روشن می‌شوند و بعد از روشن شدن موتور خاموش می‌شوند | چراغ گیربکس روشن می‌ماند، یا اصلاً روشن نمی‌شود |
| دسته‌دنده در حالت ایستاده | با پای روی ترمز از P به R، N و D بروید | نمایش PRND با جای دسته‌دنده یکی است؛ درگیری با یک حس نرم و کوتاه | نمایش اشتباه دنده، لقی دسته‌دنده، مکث طولانی یا ضربه |
| شروع حرکت روی D و R | آرام ترمز را رها کنید | خودرو بدون مکث و بدون تکان شدید حرکت می‌کند | مکث، تکان، یا لگد موقع دنده عقب (به‌خصوص در MC) |
| شتاب ملایم | تا سرعت شهری آرام گاز بدهید | تعویض دندهها تقریباً حس نمی‌شود | تقه در تعویض دنده، دور بالا رفتن بدون سرعت گرفتن |
| شتاب تند | در مسیر امن گاز را کامل فشار دهید | گیربکس دنده معکوس می‌کند و خودرو جلو می‌کشد | گاز هرز، تأخیر طولانی، ضربه |
| سربالایی | در یک سربالایی با گاز متوسط بروید | خودرو بدون بالا رفتن غیرعادی دور، سرعت را نگه می‌دارد | دور بالا می‌رود و خودرو جلو نمی‌کشد |
| ترافیک و توقف | چند بار پشت سر هم بایستید و راه بیفتید | توقف نرم، بدون ضربه | ضربه موقع توقف (در AL4 از نشانه‌های رایج است) |
| زیر خودرو | با چراغ قوه زیر گیربکس را ببینید | خشک یا فقط کمی چرب | لکه روغن، قطره روغن قرمز، نشتی اطراف خنککن |
| روغن گیربکس | از تعمیرکار بخواهید روغن را بررسی کند | بدون بوی سوختگی، بدون ذرات، شفاف | بوی سوختگی، تیرگی شدید، رنگ شیری یا کف‌دار |
| دیاگ | خطاهای گیربکس و موتور خوانده شود | خطای فعال یا ذخیره‌شده مهمی نیست | خطای شیر برقی، سلکتور، سنسور یا ارتباط با کامپیوتر گیربکس |
دو نکته درباره روغن. در AL4 رنگ زرد یا قرمز روغن فقط رنگدانه است و ملاک سلامت نیست؛ هر دو نوع در بازار هست. در ششسرعته روغن سالم قرمز است. در هر دو گیربکس، روغن شیری یا کف‌دار احتمال ورود آب از مسیر خنککن را مطرح می‌کند و باید جدی گرفته شود.
چراغ گیربکس خاموش به معنای گیربکس سالم نیست. اگر خطا پیش از بازدید پاک شده باشد، ممکن است چراغ مدتی خاموش بماند. ریست کردن فقط موقتاً چراغ را خاموش می‌کند و علت را برطرف نمی‌کند. به همین دلیل دیاگ و تست با گیربکس گرم، دو قدمی‌اند که نباید حذفشان کرد.
جدول نشانه، ریسک و تصمیم
| نشانه در تست | علت محتمل | ریسک برای خریدار | تصمیم پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| تقه خفیف در تعویض دنده | روغن کهنه، شیر برقی، ساعت گیربکس | متوسط؛ ممکن است با سرویس یا تعمیر محدود حل شود | دیاگ و بررسی روغن پیش از خرید؛ هزینه را در قیمت لحاظ کنید |
| گاز هرز و افت شتاب در سربالایی | لغزش داخلی، ضعف توربین، یا ایراد موتور | بالا؛ ممکن است به تعمیر کامل گیربکس برسد | بدون کارشناسی نخرید |
| لگد موقع درگیر شدن دنده عقب در MC | نرم‌افزار TCU، فنر سوپاپ‌های ساعت و شیر برقی‌ها، دسته‌موتور یا پلوس | متوسط؛ اغلب بدون باز کردن کامل گیربکس رفع میشود | بررسی و برآورد پیش از خرید |
| ضربه موقع توقف در AL4 | شیر برقی، ساعت گیربکس، کیفیت روغن | متوسط | دیاگ و برآورد |
| چراغ گیربکس روشن یا ماندن در یک دنده | حالت اضطراری؛ شیر برقی، سلکتور، سنسورها، سیم‌کشی | متوسط تا بالا، بسته به علت | فقط بعد از دیاگ تصمیم بگیرید |
| روغن شیری یا کم شدن آب موتور | ورود آب از مسیر خنککن | بالا | بدون بررسی کامل نخرید |
| حرکت نکردن یا ضربه شدید | خرابی داخلی جدی | خیلی بالا | فقط با برآورد کامل تعمیر و لحاظ آن در قیمت |
| فقط تأخیر جزئی در صبح سرد که بعد از گرم شدن کاملاً رفع میشود | روغن کهنه یا ایراد خفیف | کم تا متوسط | بررسی روغن؛ ممکن است با تعویض روغن بهتر شود |
مرور کامل ایرادهای رایج هر دو گیربکس در صفحه مشکلات گیربکس اتوماتیک 207 آمده است.
تست بعد از گرم شدن گیربکس
پاسخ کوتاه: بعد از حدود بیست دقیقه رانندگی شهری، تست درگیری دندهها، تعویض دنده و توقف را تکرار کنید. بسیاری از ایرادهای گیربکس اتوماتیک، از جمله تقه، لغزش و ضربه موقع توقف، بعد از گرم شدن روغن واضح‌تر می‌شوند. اگر فروشنده با تست طولانی‌تر مخالفت می‌کند، این خودش یک نشانه است.
روغن گرم رقیق‌تر است. گیربکسی که شیر برقی یا ساعتش ضعیف شده، یا داخلش نشتی فشار دارد، با روغن سرد ممکن است عادی کار کند و با روغن گرم ایراد را نشان بدهد. بعد از گرم شدن گیربکس، نشانه واضح‌تر میشود؛ این یکی از دلایلی است که خریدار در بازدید چیزی حس نمی‌کند و چند روز بعد متوجه ایراد میشود.
بعد از گرم شدن اینها را دوباره امتحان کنید:
- درگیری P به R و P به D در حالت ایستاده.
- چند توقف و حرکت پشت سر هم، شبیه ترافیک.
- یک شتاب متوسط تا سرعت شهری و دقت به تعویض دندهها.
- اگر ممکن است، یک سربالایی.
گاهی ایراد فقط در ترافیک خودش را نشان می‌دهد. در ترافیک ایست و حرکت، روغن گیربکس داغ‌تر میشود و جریان هوا کم است. در 207 MC که خنککن گیربکس ضعف ساختاری دارد، تست در ترافیک واقعی ارزشش را دارد.
یک الگوی آشنا در پذیرش ما: 207 اتومات تازه خریداری‌شده‌ای که خریدار صبح زود و در یک دور کوتاه تست کرده بود. بعد از یک هفته رفت‌وآمد در ترافیک عصر، تقه در تعویض دنده شروع شد. در چنین مواردی گاهی دیاگ خطای شیر برقی تنظیم فشار را نشان می‌دهد؛ خطایی که ممکن است پیش از فروش پاک شده باشد. اگر تست با گیربکس گرم و دیاگ پیش از خرید انجام شده بود، دست‌کم هزینه این تعمیر در قیمت لحاظ می‌شد.
اگر نشانه‌ای فقط بعد از گرم شدن ظاهر میشود، آن را «ایراد جزئی سرد بودن» حساب نکنید؛ این همان ایرادی است که شما بعد از خرید با آن رانندگی خواهید کرد.
سابقه سرویس و تعمیر
پاسخ کوتاه: از فروشنده بپرسید روغن گیربکس آخرین بار کی و با چه روغنی عوض شده، گیربکس تا حالا باز شده یا نه، شیر برقی یا ساعت گیربکس تعویض شده یا نه، و در 207 MC خنککن گیربکس بررسی یا تعویض شده است یا نه. فاکتور تعمیرگاه از حرف شفاهی معتبرتر است.
سوال‌هایی که بهتر است بپرسید:
- آخرین تعویض روغن گیربکس کی بوده و با چه روغنی؟ در AL4 بازه به نوع روغن بستگی دارد: روغن ایرانی ۲۵ تا ۳۰ هزار کیلومتر، آلمانی و کره‌ای ۵۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر. در MC هر ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر یا ۵ سال. روغنی که خیلی از موعدش گذشته، هم نشانه بی‌توجهی است و هم ممکن است ایرادی را پنهان یا تشدید کرده باشد.
- تعویض روغن با دستگاه بوده یا دستی؟ در AL4 تخلیه دستی فقط حدود ۲٫۵ تا ۳ لیتر از ۶ لیتر روغن را بیرون می‌آورد و بقیه روغن کهنه در گیربکس می‌ماند. تعویض با دستگاه کامل‌تر است.
- گیربکس تا حالا تعمیر شده؟ کجا و چه کاری؟ تعمیر به‌خودی‌خود بد نیست؛ گیربکسی که اصولی تعمیر شده و گارانتی دارد، گاهی از گیربکس دست‌نخورده با روغن کهنه مطمئن‌تر است. مهم این است که بدانید چه کاری انجام شده.
- شیر برقی غیراصلی استفاده شده؟ در AL4 شیر برقی غیراصلی ممکن است باعث ضربه، تأخیر درگیری، خطا و روشن شدن چراغ شود.
- در 207 MC: خنککن گیربکس بررسی یا عوض شده؟ کارخانه برای خنککن بازه‌ای اعلام نکرده، ولی بر اساس تجربه کارگاهی بهتر است حدود هر ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر بررسی شود.
در AL4 یک شمارنده آلودگی روغن هم وجود دارد که در دیاگ خوانده میشود و درست کار می‌کند، ولی بیشتر مالکان به آن توجه نمی‌کنند. اگر در دیاگ پیش از خرید وضعیتش را ببینید، تصویر بهتری از سابقه روغن گیربکس دارید.
بعضی فروشنده‌ها پیش از فروش فقط روغن گیربکس را عوض می‌کنند تا رفتار گیربکس بهتر شود. این کار بدی نیست، ولی اگر روغن تازه عوض شده و هم‌زمان نشانه‌ای مثل تقه یا تأخیر هم دیده میشود، علت آن نشانه هنوز باید با دیاگ معلوم شود.
هزینه احتمالی بعد از خرید
پاسخ کوتاه: هزینه بعد از خرید 207 اتومات از یک تعویض روغن گیربکس تا تعمیر کامل گیربکس متغیر است. در AL4 تعویض روغن با دستگاه حدود ۱۲ تا ۲۰ میلیون تومان (شامل روغن) و تعمیر کامل حدود ۵۰ تا ۹۰ میلیون تومان (مجموع اجرت، قطعات و روغن) است. در ششسرعته اجرت تعویض روغن حدود ۲ میلیون تومان و روغن جداگانه است، و اجرت تعمیر کامل حدود ۲۵ میلیون تومان، جدا از قطعات.
دانستن این اعداد پیش از خرید کمک می‌کند تفاوت قیمت دو آگهی را درست بسنجید، یا نشانه‌ای را که در تست دیدید، به عدد تبدیل کنید.
گیربکس AL4 (207 فرانسوی و 207 مدل ۹۶ تا ۱۴۰۰)
| خدمت | زمان تقریبی | هزینه تقریبی (تومان) |
|---|---|---|
| عیبیابی تخصصی با دستگاه دیاگ | ۵ تا ۱۰ دقیقه | ۲۵۰ هزار |
| تعویض روغن با دستگاه ساکشن | ۳۰ تا ۶۰ دقیقه | ۱۲ تا ۲۰ میلیون (شامل روغن) |
| تعویض شیر برقی‌ها | ۳ تا ۴ ساعت | ۱۵ تا ۲۵ میلیون |
| تعمیر ساعت گیربکس | ۳ تا ۵ ساعت | ۲۰ تا ۳۰ میلیون |
| تعمیر یا تعویض سلکتور | ۱ تا ۲ ساعت | ۸ تا ۱۵ میلیون |
| تعمیر توربین | ۱ تا ۲ روز کاری | ۲۰ تا ۳۰ میلیون |
| تعمیر کامل گیربکس (مجموع اجرت، قطعات و روغن) | ۲ تا ۳ روز کاری | ۵۰ تا ۹۰ میلیون |
ششسرعته DAE یا LANDAI (207 MC)
| خدمت | زمان تقریبی | هزینه تقریبی (تومان) |
|---|---|---|
| عیبیابی تخصصی با دستگاه دیاگ | ۳۰ دقیقه | ۲۵۰ هزار |
| بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس | ۳۰ دقیقه | ۸۰۰ هزار |
| تعویض روغن گیربکس با دستگاه ساکشن | ۱ ساعت | اجرت ۲ میلیون؛ روغن جداگانه، حدود ۱۵۰ تا ۳۰۰ هزار هر لیتر (۷ لیتر برای تعویض با دستگاه) |
| تعویض پیشگیرانه خنککن گیربکس | ۱ ساعت | اجرت ۲ میلیون؛ قطعه جداگانه |
| باز و بست ساعت گیربکس | ۳ تا ۵ ساعت کاری | اجرت ۸ میلیون؛ قطعات جداگانه |
| تعویض شیر برقی‌های گیربکس | ۳ تا ۵ ساعت کاری | اجرت ۸ میلیون؛ قطعات جداگانه |
| تعمیر یا تعویض توربین گیربکس | ۱ تا ۲ روز کاری | حدود ۳۵ تا ۵۰ میلیون |
| تعمیر کامل گیربکس (فقط اجرت) | ۲ تا ۳ روز کاری | اجرت ۲۵ میلیون؛ قطعات جداگانه |
| تعمیر کامل گیربکس با قطعات و لوازم مصرفی | ۲ تا ۳ روز کاری | حدود ۶۰ تا ۱۵۰ میلیون، بسته به قطعات |
همه قیمت‌ها تقریبی‌اند، با نوسان بازار تغییر می‌کنند و هزینه نهایی پس از عیبیابی اعلام میشود. گارانتی تعمیرات شش ماه یا ۲۰٬۰۰۰ کیلومتر است، هرکدام زودتر برسد. جزئیات بیشتر در صفحه تعمیر گیربکس پژو 207 اتومات آمده است.
سرویس‌های اول بعد از خرید
حتی اگر گیربکس در تست سالم بود، اگر سابقه سرویس روشنی ندارد، چند کار را در برنامه اول بگذارید:
- تعویض روغن گیربکس با دستگاه، اگر سابقه آخرین تعویض معلوم نیست.
- در 207 MC، بررسی خنککن گیربکس همراه همان تعویض روغن.
- روغن موتور و فیلترها: هر ۵٬۰۰۰ کیلومتر؛ روغن 10W40 (در مناطق سردسیر 5W40)، حدود ۳٫۵ لیتر با فیلتر. هزینه بسته تعویض روغن موتور و فیلترها حدود ۵ تا ۸ میلیون تومان است.
- تسمه تایم: هر ۵۰٬۰۰۰ کیلومتر. اگر سابقه تعویضش معلوم نیست، بررسی‌اش را عقب نیندازید.
- ضدیخ: سالی یک بار، حدود ۲ میلیون تومان.
راهنمای بقیه بخش‌های خودرو، از بدنه تا موتور، در صفحه خرید 207 دست دوم آمده است.
جمع‌بندی تصمیم‌ساز
207 اتومات دست دوم را بدون تست گیربکس گرم و دیاگ نخرید. اول بدانید گیربکس AL4 است یا ششسرعته MC، چون نقاط حساس و هزینه‌ها فرق دارد. تقه خفیف یا تأخیر جزئی معمولاً با سرویس یا تعمیر محدود قابل حل است و باید در قیمت لحاظ شود. گاز هرز، افت شتاب در سربالایی، روغن شیری یا حرکت نکردن ریسک بالایی دارند؛ بدون کارشناسی و برآورد کامل، از خرید بگذرید یا هزینه تعمیر کامل را در قیمت حساب کنید. سابقه تعویض روغن و در MC وضعیت خنککن را هم بپرسید.
پیش از قولنامه
تصمیم خرید را بعد از دانستن وضعیت گیربکس بگیرید، نه قبلش. اگر خودرویی را در نظر دارید، میتوانید اول با مشاوره تلفنی رایگان نشانه‌هایی را که در تست دیدید شرح دهید تا بدانید ارزش کارشناسی دارد یا نه. برای کارشناسی گیربکس، خودرو را با هماهنگی فروشنده به تعمیرگاه بیاورید؛ دیاگ ۲۵۰ هزار تومان است و اگر ایرادی پیدا شود، برآورد هزینه را پیش از خرید در اختیار دارید.
رزرو نوبت فقط تلفنی: ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۵۲ · ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۴۲ آدرس: تهران، ستارخان، جنب برق آلستوم، خیابان نیرو — بیمارستان خودرو · ساعت کاری: ۹ صبح تا ۹ شب گارانتی تعمیرات: شش ماه یا ۲۰٬۰۰۰ کیلومتر، هرکدام زودتر برسد مسیریابی: گوگل مپ · نشان · بلد
فروش قطعه نداریم؛ قطعات را فقط برای تعمیرات خودمان استفاده می‌کنیم.
بازگشت: گیربکس 207 اتومات · راهنمای 207 اتومات
ناظر فنی محتوا: مهندس معصومی — مدیر بیمارستان خودرو، کاردانی مکانیک خودرو و کارشناسی مهندسی سیالات