خنک‌کن گیربکس 207 شش‌سرعته | قاطی شدن آب و روغن و زمان تعویض

در پذیرش 207 MC، یکی از اولین سوال‌هایی که از صاحب خودرو می‌پرسیم این است: «خنک‌کن گیربکس تا حالا عوض شده؟» جواب بیشتر وقت‌ها «نه» است، و خیلی‌ها اصلاً نمی‌دانستند گیربکسشان خنک‌کن جداگانه دارد. این قطعه کوچک کنار گیربکس، در شش‌سرعته DAE یا LANDAI نقطه ضعف شناخته‌شده‌ای است و وقتی از کار بیفتد، گاهی یک تعمیر ساده را به باز کردن گیربکس می‌کشاند.

این صفحه برای این است که بدانید خنک‌کن گیربکس 207 چه کار می‌کند، کی باید به آن شک کرد، قاطی شدن آب و روغن چه نشانه‌ای دارد و کی بررسی یا تعویض پیشگیرانه منطقی است. AL4 و شش‌سرعته را جدا بررسی می‌کنیم، چون وضعیت خنک‌کن در این دو گیربکس یکسان نیست.

پاسخ کوتاه: چرا خنک‌کن 207 MC مهم است؟

پاسخ کوتاه: خنک‌کن گیربکس یک مبدل حرارتی است که گرمای روغن گیربکس اتوماتیک را به مایع خنک‌کننده موتور منتقل می‌کند. در گیربکس شش‌سرعته DAE یا LANDAI که روی 207 MC نصب است، این قطعه ضعف ساختاری دارد. اگر نشتی داخلی پیدا کند، آب و روغن قاطی می‌شوند و ممکن است قطعات داخلی گیربکس آسیب ببینند.

روغن گیربکس اتوماتیک هم روان‌کاری می‌کند، هم فشار هیدرولیک را می‌سازد، هم کلاچ‌ها و توربین با آن کار می‌کنند. روغنی که بیش از حد داغ شود زودتر فرسوده می‌شود. خنک‌کن جلوی این را می‌گیرد: روغن گیربکس و مایع خنک‌کننده موتور از دو مسیر جدا داخل آن عبور می‌کنند و گرما بدون اینکه دو مایع به هم برسند جابه‌جا می‌شود.

مشکل از جایی شروع می‌شود که دیواره بین این دو مسیر سالم نماند. آن وقت داغ شدن روغن کمترین دردسر است: آب وارد گیربکس می‌شود یا روغن به مدار آب موتور راه پیدا می‌کند.

در 207 MC، خنک‌کن گیربکس را جزو قطعات مصرفی بدانید که باید سر هر تعویض روغن بررسی شود، نه قطعه‌ای که تا آخر عمر خودرو کار می‌کند.

ضعف خنک‌کن در گیربکس شش‌سرعته

پاسخ کوتاه: شش‌سرعته 207 MC از نوع DAE یا LANDAI است (نسخه DAE همان گیربکس تارا و دنا پلاس است) و در تعمیرگاه ما خنک‌کن آن به‌عنوان یک ضعف ساختاری شناخته می‌شود. کارخانه برای این قطعه بازه تعویض اعلام نکرده است، به همین دلیل بیشتر مالکان تا وقتی ایراد خودش را نشان ندهد سراغش نمی‌روند.

این گیربکس از نظر طراحی شبیه آیسین TF-72SC است و روی چند خودروی داخلی مشترک است. ما ۱۹۵ دستگاه شش‌سرعته 207 را سرویس کرده‌ایم و نسخه DAE همین گیربکس را در تارا و دنا پلاس هم زیاد می‌بینیم. خنک‌کن در این خانواده گیربکس، کنار شیر برقی، از قطعاتی است که بیشتر از بقیه سراغش می‌رویم.

در عمل معمولاً دو حالت می‌بینیم:

• نشتی بیرونی: روغن یا آب از بدنه یا اتصالات خنک‌کن بیرون می‌زند. این حالت دیده می‌شود و اگر زود پیدا شود، با تعویض خنک‌کن تمام می‌شود.
• نشتی داخلی: دیواره داخلی بین مسیر آب و روغن آسیب می‌بیند. از بیرون چیزی پیدا نیست و راننده گاهی وقتی متوجه می‌شود که روغن گیربکس شیری شده یا رفتار تعویض دنده به هم ریخته است.

حالت دوم خطرناک‌تر است، چون ممکن است مدتی بی‌صدا ادامه پیدا کند.

ضعف خنک‌کن را جدا از ایرادهای دیگر این گیربکس ببینید. لگد زدن موقع درگیر شدن دنده عقب در 207 MC علت‌های دیگری دارد (نرم‌افزار TCU، فنر سوپاپ‌های ساعت، شیر برقی، دسته‌موتور یا پلوس) که در صفحه علائم تقه و ضربه گیربکس 207 توضیح داده شده است. خنک‌کن معمولاً از مسیر کیفیت روغن روی گیربکس اثر می‌گذارد، نه مستقیم.

علائم خرابی و قاطی شدن آب و روغن

پاسخ کوتاه: رایج‌ترین نشانه‌های خرابی خنک‌کن گیربکس 207 نشتی روغن یا آب در اطراف خنک‌کن، کم شدن آب موتور بدون نشتی آشکار، دیده شدن لایه روغنی در مخزن آب، شیری یا کف‌دار شدن روغن گیربکس و به هم ریختن کیفیت تعویض دنده است. هیچ‌کدام از این‌ها به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست و باید بررسی شود.

قاطی شدن آب و روغن معمولاً یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد. اول نشانه‌ها خفیف‌اند و به چیز دیگری نسبت داده می‌شوند. چند نشانه را بهتر است بشناسید:

آب موتور کم می‌شود و نشتی پیدا نمی‌کنید. هر چند وقت یک بار باید مخزن آب را پر کنید، زیر ماشین هم لکه‌ای نیست. یکی از احتمال‌ها این است که آب از مسیر خنک‌کن وارد گیربکس می‌شود. احتمال‌های دیگر (مثل ایرادهای مربوط به موتور) هم هست، و برای همین بررسی لازم است.

روی آب مخزن لایه روغنی یا لکه قهوه‌ای دیده می‌شود. روغن به مدار آب راه پیدا کرده است. این نشانه می‌تواند از خنک‌کن گیربکس باشد ولی علت‌های موتوری هم دارد؛ تفکیکش با بررسی است.

روغن گیربکس شیری، صورتی کمرنگ یا کف‌دار شده. روغن سالم شش‌سرعته قرمز است. روغنی که رنگش به صورتی شیری و کدر می‌زند، احتمال ورود آب را جدی می‌کند.

تأخیر در تعویض دنده و تقه‌های تازه. گیربکسی که تا دیروز نرم بود و حالا دنده‌ها را دیر یا با ضربه عوض می‌کند، ممکن است با روغن آلوده یا داغ کار کند. بعد از گرم شدن گیربکس، نشانه واضح‌تر می‌شود. بعضی راننده‌ها این تأخیر را به حساب «خستگی گیربکس» می‌گذارند و ماه‌ها با آن رانندگی می‌کنند.

نشتی بیرونی اطراف خنک‌کن. لکه روغن قرمز یا قطره‌های آب زیر محل خنک‌کن، ساده‌ترین حالت تشخیص است.

وقتی روغن گیربکس شیری شده، رانندگی را ادامه ندهید و خودرو را با کمترین مسافت به تعمیرگاه برسانید؛ آب داخل گیربکس با هر کیلومتر رانندگی ممکن است آسیب بیشتری به قطعات داخلی بزند.

جدول تصمیم

بالا رفتن دمای موتور، نشتی آب و دیر خاموش شدن فن، ایرادهای مدار خنک‌کاری خود 207 هم هستند. اگر نشانه بیشتر به موتور برمی‌گردد، صفحه جوش آوردن 207 مسیر بررسی را توضیح می‌دهد.

بازه پیشنهادی بررسی (توصیه تجربی، نه دفترچه)

پاسخ کوتاه: برای خنک‌کن گیربکس شش‌سرعته 207 MC، کارخانه بازه تعویض اعلام نکرده است. توصیه تجربی تعمیرگاه ما بررسی یا تعویض پیشگیرانه خنک‌کن حدود هر ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر و همچنین بررسی آن همراه هر تعویض روغن گیربکس است. این عدد از تجربه کارگاهی آمده، نه از دفترچه خودرو.

چرا تعویض پیشگیرانه؟ چون هزینه دو سناریو با هم قابل مقایسه نیست. تعویض پیشگیرانه خنک‌کن در شش‌سرعته حدود یک ساعت کار است. اگر صبر کنید تا نشتی داخلی پیش بیاید و آب وارد گیربکس شود، دیگر تعویض خنک‌کن کافی نیست: روغن باید کامل عوض شود و بسته به مدت آلودگی، ممکن است کار به باز کردن گیربکس برسد.

برنامه منطقی برای 207 MC این‌طور است:

یک الگوی آشنا در پذیرش ما: 207 MC‌ای که روغن گیربکسش مدت‌ها از موعد گذشته، با تأخیر در تعویض دنده می‌آید. صاحبش فکر می‌کند فقط روغن کهنه است. موقع تخلیه، روغن به‌جای قرمز تیره، کدر و صورتی است. تعویض روغن به‌تنهایی جواب نمی‌دهد. اول باید معلوم شود آب از کجا آمده، و در این گیربکس خنک‌کن اولین مظنون است.

اگر خودروی شما از ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر گذشته و هیچ‌وقت خنک‌کن گیربکسش بررسی نشده، دفعه بعد که برای تعویض روغن گیربکس می‌روید، بررسی خنک‌کن را هم بخواهید.

هزینه و زمان در شش‌سرعته 207 MC

گیربکس شش‌سرعته ۶ لیتر روغن دارد و برای تعویض با دستگاه ۷ لیتر تهیه می‌شود. روغن پیشنهادی، روغن مولتی با تأییدیه ATF WS است؛ ATF JWS 3309 و ATF SP-IV هم جایگزین‌اند. اگر آب وارد گیربکس شده باشد، هزینه به میزان آسیب بستگی دارد و پس از بررسی اعلام می‌شود. همه قیمت‌ها تقریبی‌اند و با نوسان بازار تغییر می‌کنند.

جزئیات سرویس روغن در صفحه تعویض روغن گیربکس اتوماتیک 207 آمده است.

خنک‌کاری در AL4 و داغ کردن در ترافیک

پاسخ کوتاه: 207هایی که گیربکس AL4 چهارسرعته دارند (207 فرانسوی مدل ۸۹ تا ۹۱ و 207 مدل ۹۶ تا ۱۴۰۰) هم خنک‌کن یا مبدل حرارتی دارند، ولی خنک‌کن AL4 ضعف ساختاری ندارد. با این حال مثل هر قطعه دیگری ممکن است خراب شود و علامت اصلی‌اش افزایش دمای روغن یا مخلوط شدن آب و روغن است.

بعضی‌ها خنک‌کن AL4 را «رادیاتور گیربکس» می‌نامند. کارش همان است: روغن گیربکس از کنار مدار آب موتور رد می‌شود و گرمایش را پس می‌دهد. فرقش با شش‌سرعته این است که در تجربه ما از بیش از ۸۰۰ دستگاه AL4، خنک‌کن در فهرست ایرادهای پرتکرار این گیربکس قرار ندارد. پس در 207 AL4 لازم نیست خنک‌کن را پیشگیرانه عوض کنید؛ بررسی‌اش وقتی معنا دارد که نشانه‌ای در کار باشد.

ترافیک و داغ شدن روغن

گاهی ایراد فقط در ترافیک خودش را نشان می‌دهد. در ترافیک سنگین تهران، خودرو مدام می‌ایستد و راه می‌افتد، جریان هوا از جلوی رادیاتور کم است و مدار خنک‌کاری موتور سخت‌تر کار می‌کند. چون خنک‌کن گیربکس گرما را به همین مدار پس می‌دهد، هر ضعفی در خنک‌کاری موتور (فن، ترموستات، کمبود آب) به روغن گیربکس هم می‌رسد.

نشانه‌هایی که در ترافیک بیشتر دیده می‌شوند:

• تعویض دنده بعد از مدتی ایست و حرکت سفت‌تر یا دیرتر می‌شود.
• ضربه موقع توقف یا موقع درگیر شدن دنده بیشتر می‌شود.
• آمپر دمای موتور از حالت همیشگی بالاتر می‌رود.
• فن بعد از خاموش کردن خودرو دیرتر از قبل خاموش می‌شود.

این نشانه‌ها لزوماً از خنک‌کن گیربکس نیستند. در AL4 ضربه در توقف و ضربه در تعویض دنده بیشتر به شیر برقی‌ها، ساعت گیربکس یا کیفیت روغن برمی‌گردد. ولی اگر هم‌زمان با بالا رفتن دمای موتور پیدا شده‌اند، اول مدار خنک‌کاری بررسی شود.

هزینه و زمان در AL4

در AL4 روغن با فرمول AL4 (LT71141) استفاده می‌شود؛ ۶ لیتر، با دستگاه ۷ لیتر. با روغن ایرانی هر ۲۵ تا ۳۰ هزار کیلومتر و با روغن آلمانی و کره‌ای هر ۵۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر. رنگ زرد یا قرمز روغن AL4 فقط رنگدانه است؛ ملاک فرمول روغن است. اگر آب وارد گیربکس شده باشد، روغن باید کامل عوض شود و بقیه کار پس از بررسی مشخص می‌شود.

در خودروهایی که مدت زیادی با روغن کهنه کار کرده‌اند، روغن زودتر داغ می‌کند و ظرفیت خنک‌کن هم کافی نیست. سرویس دیرهنگام روغن، در هر دو گیربکس، کار خنک‌کن را سخت‌تر می‌کند.

خنک‌کن AL4 و شش‌سرعته در یک نگاه

فروش قطعه نداریم؛ قطعات را فقط برای تعمیرات خودمان استفاده می‌کنیم. خنک‌کن و قطعات موردنیاز تعمیر گیربکس اتوماتیک در تعمیرگاه موجود است.

جمع‌بندی تصمیم‌ساز

اگر 207 MC دارید، خنک‌کن گیربکس را جزو نقاط ضعف شناخته‌شده بدانید: همراه هر تعویض روغن گیربکس بررسی شود و حدود هر ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر بررسی یا تعویض پیشگیرانه‌اش را در نظر بگیرید. اگر 207 شما AL4 دارد، تعویض پیشگیرانه لازم نیست و فقط با نشانه سراغش بروید. در هر دو گیربکس، کم شدن آب بدون نشتی، لایه روغنی در مخزن آب یا روغن شیری گیربکس یعنی رانندگی روزمره را متوقف کنید و بررسی را عقب نیندازید؛ هرچه آب زودتر از گیربکس بیرون بیاید، تعمیر محدودتر می‌ماند.

پیش از اینکه دیر شود

خنک‌کن گیربکس از آن قطعه‌هایی است که با یک بررسی ساده می‌شود جلوی خرابی پرهزینه‌اش را گرفت. اگر 207 MC شما از ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر گذشته و خنک‌کنش هیچ‌وقت بررسی نشده، یا آب موتور بی‌دلیل کم می‌شود، می‌توانید اول از مشاوره تلفنی رایگان استفاده کنید و وضعیت را شرح دهید. اگر بررسی حضوری لازم باشد، دیاگ ۲۵۰ هزار تومان است و هزینه هر کار پیش از شروع اعلام می‌شود. اگر کار به تعمیر داخلی گیربکس برسد، جزئیات و هزینه‌ها در صفحه هزینه تعمیر گیربکس 207 MC آمده است.

رزرو نوبت فقط تلفنی: ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۵۲ · ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۴۲ آدرس: تهران، ستارخان، جنب برق آلستوم، خیابان نیرو — بیمارستان خودرو · ساعت کاری: ۹ صبح تا ۹ شب گارانتی تعمیرات: شش ماه یا ۲۰٬۰۰۰ کیلومتر، هرکدام زودتر برسد مسیریابی: گوگل مپ · نشان · بلد

بازگشت: پژو 207 اتوماتیک · مشکلات 207 اتوماتیک

ناظر فنی محتوا: مهندس معصومی — مدیر بیمارستان خودرو، کاردانی مکانیک خودرو و کارشناسی مهندسی سیالات