دور موتور پشت چراغ قرمز بالا و پایین می‌رود و حالا باید تصمیم بگیرید: دریچه گاز را بشویید، قطعه را عوض کنید یا اول بفهمید ایراد اصلاً از دریچه گاز است یا نه. جواب درست به یک سوال ساده‌تر بستگی دارد که خیلی از صاحبان ۲۰۷ نمی‌دانند: دریچه گاز خودروی شما برقی است یا با سیم گاز کار میکند؟
نوع دریچه روی همه‌چیز اثر می‌گذارد. روش شستشو، لزوم ریست بعد از سرویس، علائمی که ایراد نشان می‌دهد و حتی قطعهای که اگر خراب شد باید جایگزین شود، در این دو نوع فرق دارد. این راهنما کمک میکند نوع دریچه ۲۰۷ خودتان را تشخیص بدهید، علائم کثیفی را از ایرادهای دیگر جدا کنید و بدانید کی سرویس کافی است و کی بررسی دقیق‌تر لازم است.
پاسخ کوتاه
دریچه گاز 207 چیست؟ دریچه گاز قطعهای در مسیر ورود هوا به موتور است که با باز و بسته شدن یک صفحه (پروانه)، مقدار هوای ورودی را کنترل میکند. هرچه پدال گاز را بیشتر فشار بدهید، دریچه بازتر میشود و موتور هوا و سوخت بیشتری می‌گیرد.
برقی است یا سیمی؟ نوع دریچه در خانواده ۲۰۷ ممکن است بسته به موتور، تیپ و سال تولید فرق کند؛ برای همین فقط از روی اسم «۲۰۷» نمی‌شود حکم داد. ساده‌ترین راه تشخیص این است که ببینید سیم گاز به خود دریچه وصل است یا نه. اگر سیم فلزی از پدال تا دریچه کشیده شده، دریچه سیمی است. اگر به دریچه فقط سوکت برق وصل است و سیمی از پدال نمی‌آید، دریچه برقی است.
کثیفی دریچه گاز چه علائمی دارد؟ معمولاً نوسان دور درجا، پایین افتادن دور یا خاموش شدن پشت چراغ، مکث در راه افتادن و ضعیف شدن دور درجا با روشن شدن کولر. همین علائم ممکن است از انژکتور، شمع، کوئل یا سنسورها هم باشند.
بعد از شستشو ریست لازم است؟ در اغلب موارد بله، به‌خصوص در دریچه برقی. ECU باید با وضعیت تازه دریچه تطبیق پیدا کند و این کار با دستگاه دیاگ دقیق‌تر انجام میشود.
دریچه گاز 207 برقی است یا سیمی؟ تشخیص به تفکیک مدل
پاسخ کوتاه: ۲۰۷هایی که در ایران تردد می‌کنند از نظر موتور (TU3، TU5 و TU5P)، تیپ و سال تولید یکسان نیستند و نوع دریچه گاز هم ممکن است بین آن‌ها فرق کند. مطمئن‌ترین راه، نگاه کردن به خود دریچه و پدال گاز یا بررسی خودرو با دستگاه دیاگ است، نه حدس زدن از روی مدل.
خیلی‌ها در سایت‌ها و گروه‌ها می‌خوانند که «۲۰۷ دریچه برقی دارد» یا «۲۰۷ تیپ فلان سیمی است» و همین را مبنای خرید قطعه قرار می‌دهند. مشکل اینجاست که ۲۰۷ در ایران چند نسل و چند تیپ دارد: 207 فرانسوی مدل ۸۹ تا ۹۱، 207i ایرانیزه، 207 MC با موتور TU5P، صندوقدار، پانوراما و 207 دنده‌ای جدید با موتور TU5JP4. بین این‌ها موتور، سیستم مدیریت موتور و حتی نوع فرمان تغییر کرده. نوع دریچه گاز را هم باید برای همان خودرو مشخص کرد.
پیش از خرید یا سفارش دریچه گاز 207، نوع دریچه خودروی خودتان را با چشم یا با دیاگ تأیید کنید؛ قطعه برقی و سیمی معمولاً به‌جای هم نصب نمی‌شوند.
دو نوع دریچه گاز را از کجا بشناسیم؟
| نشانه | دریچه گاز سیمی | دریچه گاز برقی |
|---|---|---|
| اتصال به پدال | سیم فلزی (سیم گاز) از پدال تا دریچه کشیده شده | سیمی از پدال به دریچه نمی‌رود؛ پدال سوکت برق دارد |
| روی بدنه دریچه | قرقره یا اهرمی که سیم گاز به آن قلاب شده | یک سوکت برق و بدنه‌ای بسته که موتور الکتریکی کوچکی داخلش است |
| سنسور دریچه گاز | سنسور موقعیت جداگانه روی بدنه دریچه | سنسور موقعیت معمولاً داخل خود مجموعه دریچه است |
| فرمان باز شدن | مستقیم با فشار پای راننده | ECU پیام پدال را می‌گیرد و دریچه را با موتور الکتریکی باز میکند |
| حساسیت به ریست بعد از شستشو | کمتر | بیشتر؛ تطبیق با دستگاه اهمیت دارد |
اگر کاپوت را بالا بزنید، دریچه گاز معمولاً جایی است که لوله خرطومی بزرگِ بعد از جعبه فیلتر هوا به منیفولد هوای موتور وصل میشود. پیدا کردن سیم گاز هم کار سختی نیست: اگر کسی پدال را فشار بدهد و شما ببینید سیمی روی دریچه کشیده میشود، جواب را گرفته‌اید.
در عمل معمولاً سردرگمی از «دریچه گاز 207 tu5» و «دریچه گاز 207 tu3» شروع میشود. کسی که موتور TU3 دارد، قطعهای را که برای TU5 توصیه شده سفارش می‌دهد یا برعکس. بهتر است علاوه بر نگاه به خود قطعه، تطبیق با شماره شاسی هم انجام شود. اگر هنوز نمی‌دانید ۲۰۷ شما کدام موتور را دارد، راهنمای تفاوت موتور TU3 و TU5 در ۲۰۷ کمک میکند.
سنسور دریچه گاز 207 کجاست و چه میکند؟
سنسور دریچه گاز (سنسور موقعیت دریچه) به ECU می‌گوید دریچه چقدر باز است. در دریچه سیمی این سنسور معمولاً روی بدنه دریچه و کنار محور پروانه نصب شده و با سوکت جداگانه به سیمکشی وصل است. در دریچه برقی، سنسورهای موقعیت معمولاً داخل همان مجموعه‌اند و جدا دیده نمی‌شوند؛ در این نوع، پدال گاز هم سنسور مخصوص خودش را دارد.
در ۲۰۷ اتوماتیک، کامپیوتر گیربکس هم برای تصمیمگیری درباره زمان تعویض دنده از میزان فشار پدال و باز بودن دریچه استفاده میکند. برای همین سیگنال نادرست دریچه یا پدال ممکن است به شکل رفتار عجیب گیربکس هم ظاهر شود.
علائم کثیفی دریچه گاز 207
پاسخ کوتاه: نوسان دور درجا، پایین افتادن دور یا خاموش شدن هنگام توقف، مکث در شروع حرکت، افت دور درجا با روشن شدن کولر و گاهی روشن شدن چراغ چک، رایج‌ترین علائم‌اند. این علائم معمولاً آرام و تدریجی ظاهر می‌شوند و همین باعث میشود دیر جدی گرفته شوند.
دوده و بخار روغنی که از سیستم تهویه موتور برمی‌گردد، با گذشت زمان دور لبه پروانه دریچه گاز می‌نشیند. در حالت درجا که دریچه تقریباً بسته است، همین لایه نازک فاصله عبور هوا را تنگ میکند و ECU مجبور میشود دائم دور را اصلاح کند. نتیجه را راننده به شکل نوسان دور می‌بیند.
نوسان دور درجا. عقربه دور پشت چراغ قرمز آرام نمی‌گیرد؛ کمی بالا می‌رود و پایین می‌آید. گاهی ایراد فقط در ترافیک خودش را نشان می‌دهد و در اتوبان هیچ نشانه‌ای ندارد.
پایین افتادن دور یا خاموش شدن هنگام توقف. وقتی پا را از روی گاز برمی‌دارید و خودرو به توقف می‌رسد، دور یک لحظه بیش از حد پایین می‌افتد. در موارد شدیدتر موتور خاموش میشود.
افت دور با روشن شدن کولر. کمپرسور کولر بار اضافه روی موتور می‌گذارد و ECU باید با باز کردن کمی بیشتر دریچه جبران کند. دریچه کثیف این جبران را سخت‌تر میکند.
مکث در شروع حرکت. پا را روی گاز می‌گذارید و موتور یک لحظه دیر جواب می‌دهد. این علامت در سربالایی واضح‌تر است. در شیب، راننده ناخودآگاه پدال را بیشتر فشار می‌دهد و هر تأخیری در پاسخ موتور بیشتر حس میشود.
تأخیر یا ضربه در تعویض دنده در ۲۰۷ اتوماتیک. بعضی راننده‌ها این نشانه را مستقیم به گیربکس نسبت می‌دهند. اگر سیگنال دریچه یا پدال درست به کامپیوتر گیربکس نرسد، ممکن است دنده دیرتر عوض شود یا تعویض دنده حالت نامنظمی پیدا کند. این به آن معنا نیست که هر تأخیر در تعویض دنده از دریچه گاز است؛ فقط یعنی پیش از قضاوت درباره گیربکس، دیاگ موتور هم باید دیده شود.
یک الگوی آشنا در پذیرش: صاحب ۲۰۷ اتوماتیک با این شکایت می‌آید که در سربالایی‌های مسیر هرروزش، خودرو دیر دنده عوض میکند و انگار گیربکس «گیج» شده. فکرش رفته سراغ تعمیر گیربکس. دیاگ موتور و گیربکس نشان می‌دهد سیگنال دریچه گاز مقدار درستی نمی‌فرستد و دریچه هم رسوب زیادی دارد. بعد از شستشو و تطبیق، رفتار تعویض دنده بهتر میشود و خرج تعمیر گیربکس هم پیش نمی‌آید. هر بار این‌طور تمام نمی‌شود، ولی همین احتمال ارزش یک دیاگ ساده را دارد.
علامت، علت محتمل و اقدام
| علامت | علت محتمل | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| نوسان دور درجا پشت چراغ | دریچه گاز کثیف، نشتی هوا، انژکتور | دیاگ؛ اگر علت تأیید شد، شستشو و ریست |
| خاموش شدن هنگام توقف یا با روشن کردن کولر | دریچه کثیف یا تطبیق‌نشده | بررسی دریچه و ریست با دستگاه |
| مکث در راه افتادن، به‌خصوص در سربالایی | دریچه گاز، سنسور پدال یا دریچه، انژکتور، شمع یا کوئل | دیاگ و تفکیک علت پیش از هر کاری |
| تأخیر یا نامنظمی در تعویض دنده (۲۰۷ اتوماتیک) | سیگنال نادرست دریچه یا پدال، یا ایراد خود گیربکس | دیاگ هم‌زمان موتور و گیربکس |
| دور درجا بعد از شستشو ناپایدار شده | تطبیق انجام نشده یا ناقص | ریست با دستگاه دیاگ |
| کاهش ناگهانی توان، پدال تقریباً بی‌اثر و چراغ چک روشن | خطای جدی دریچه برقی یا سنسور پدال | رانندگی آرام تا تعمیرگاه و دیاگ زودهنگام |
ردیف آخر را از بقیه جدا کنید. اگر ۲۰۷ شما ناگهان توانش را از دست داد و چراغ چک روشن شد، این دیگر علامت کثیفی ساده نیست؛ رانندگی طولانی را کنار بگذارید و زودتر برای دیاگ اقدام کنید. در دریچه‌های برقی، ECU وقتی ایراد جدی در دریچه یا پدال ببیند ممکن است برای حفاظت، توان موتور را محدود کند.
کثیفی دریچه هم تنها مقصر مصرف بالا یا لرزش موتور نیست. اگر علامت اصلی شما ریپ زدن است، راهنمای علت ریپ زدن موتور ۲۰۷ را ببینید. برای چراغ روشن روی آمپر هم چراغ چک موتور ۲۰۷ جداگانه بررسی شده.
سرویس و ریست دریچه گاز 207
پاسخ کوتاه: دریچه گاز 207 بازه کیلومتری ثابت برای شستشو ندارد و در صورت نیاز سرویس میشود. سرویس معمولاً شامل باز کردن مسیر هوا، شستشوی دریچه و مسیر اطراف آن، و در پایان ریست و تطبیق با دستگاه دیاگ است. در بیمارستان خودرو شستشوی دریچه گاز همراه با شستشوی انژکتورها حدود ۲ ساعت طول می‌کشد و هزینه این بسته حدود ۳٫۵ میلیون تومان است.
بعضی‌ها دریچه را مثل روغن موتور، دوره‌ای و با کیلومتر ثابت می‌شویند. اگر موتور سالم کار میکند و علامتی نیست، این کار چیزی اضافه نمی‌کند. از آن طرف، اگر علامت هست ولی علت از کوئل یا سنسور است، شستشو مشکل را حل نمی‌کند. به همین دلیل قبل از سرویس دیاگ انجام میشود؛ هزینه دیاگ موتور ۲۰۷ حدود ۲۵۰ هزار تومان است.
چرا ریست مهم است؟
ECU در مدتی که دریچه کثیف بوده، خودش را با آن وضعیت وفق داده؛ یعنی برای نگه داشتن دور درجا، دریچه را کمی بیشتر از حالت عادی باز نگه می‌داشته. وقتی دریچه تمیز میشود، همان مقدار باز بودن هوای بیشتری عبور می‌دهد و دور ممکن است بالاتر از حد معمول بماند یا نوسان کند. ریست و تطبیق با دستگاه این حافظه را اصلاح میکند.
در دریچه برقی این موضوع حساس‌تر است. موقعیت بسته و باز دریچه باید دوباره برای ECU تعریف شود و بدون آن ممکن است دور درجا تا مدتی ناپایدار باشد یا خودرو در توقف خاموش شود.
کارهایی که بهتر است انجام ندهید
- باز کردن دستی پروانه دریچه برقی با انگشت یا پیچ‌گوشتی. این دریچه چرخ‌دنده و موتور الکتریکی دارد و فشار دادن به پروانه ممکن است به آن آسیب بزند.
- اسپری کردن شوینده وقتی سوئیچ باز است. در دریچه برقی، ECU ممکن است هم‌زمان دریچه را حرکت بدهد.
- تکیه بر قطع کردن باتری به‌جای ریست. قطع باتری گاهی بخشی از حافظه تطبیق را پاک میکند، ولی تطبیق درست را تضمین نمی‌کند و ممکن است چند روز دور درجا ناپایدار بماند.
- شستشو بدون دیاگ وقتی چراغ چک روشن است. خطای ثبت‌شده ممکن است ربطی به کثیفی نداشته باشد.
در خودروهایی که مدت زیادی سرویس موتورشان عقب افتاده، بعد از شستشوی دریچه بهتر است فیلتر هوا هم بررسی شود. دریچه تمیز پشت فیلتر هوای کهنه زود دوباره رسوب می‌گیرد. جدول کامل سرویس‌ها در برنامه سرویس دوره‌ای ۲۰۷ آمده است.
دریچه کثیف است یا خراب؟
شستشو برای رسوب است، نه برای قطعه معیوب. اگر بعد از شستشو و ریست، علائم برگشت یا دیاگ خطای مربوط به موتور دریچه برقی یا سنسور موقعیت را نشان داد، احتمالاً پای تعمیر یا تعویض قطعه در میان است. در این حالت هزینه پس از بررسی اعلام میشود و هزینه قطعات جداگانه محاسبه میشود.
درباره خرید دریچه گاز ۲۰۷ و برندهایی مثل بوش که زیاد پرسیده میشود: فروش قطعه نداریم؛ قطعات را فقط برای تعمیرات خودمان استفاده می‌کنیم. اگر قصد خرید دارید، مهم‌تر از برند این است که نوع دریچه (برقی یا سیمی) و تطبیق آن با شماره شاسی خودروی شما تأیید شده باشد.
اگر علائم با کثیفی جور درمی‌آید و می‌خواهید سرویس را انجام بدهید، جزئیات مراحل و هزینه در صفحه سرویس دریچه گاز برقی 207 آمده است.
جمع‌بندی تصمیم‌ساز
اول نوع دریچه خودروی خودتان را بشناسید: سیم گاز به دریچه وصل است یعنی سیمی، فقط سوکت برق یعنی برقی. نوسان دور درجا، خاموش شدن پشت چراغ و مکث در راه افتادن معمولاً به کثیفی دریچه برمی‌گردد، ولی همین علائم از انژکتور، شمع، کوئل یا سنسورها هم دیده میشود. پس اول دیاگ کنید، بعد شستشو. بعد از شستشو، به‌خصوص در دریچه برقی، ریست با دستگاه را حذف نکنید. اگر توان خودرو ناگهان افت کرد و چراغ چک روشن شد، منتظر نمانید و زودتر خودرو را بررسی کنید.
قدم بعدی
اگر علائم ۲۰۷ شما با کثیفی دریچه گاز جور درمی‌آید، معمولاً با یک ایراد اضطراری روبه‌رو نیستید و فرصت دارید با برنامه اقدام کنید. پیشنهاد ما این است که اول علائم را تلفنی شرح بدهید. اگر از توضیحات شما پیدا باشد که علت احتمالاً جای دیگری است، همین را می‌گوییم تا هزینه شستشویی که لازم ندارید نپردازید. افت ناگهانی توان با چراغ چک روشن را اما عقب نیندازید.
برای مشاوره تلفنی رایگان یا گرفتن نوبت دیاگ تماس بگیرید. فهرست راهنماهای دیگر در راهنمای 207 و صفحه اصلی خودرو در تعمیرات 207 تهران در دسترس است.
بیمارستان خودرو — پژو 207
- رزرو نوبت (فقط تلفنی): ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۵۲ · ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۴۲
- آدرس: تهران، ستارخان، جنب برق آلستوم، خیابان نیرو — بیمارستان خودرو
- ساعت کاری: ۹ صبح تا ۹ شب
- دیاگ و عیب‌یابی موتور ۲۰۷: ۲۵۰ هزار تومان
- گارانتی تعمیرات: شش ماه یا ۲۰٬۰۰۰ کیلومتر، هرکدام زودتر برسد
- مسیریابی: گوگل مپ · نشان · بلد
- سابقه ۱۵ سال و تیم فنی ۱۵ نفره · دیاگ با G-scan2، Samin، Gdiag4، Git و Launch · فروش قطعه نداریم؛ قطعات را فقط برای تعمیرات خودمان استفاده می‌کنیم.
صفحات مرتبط: پژو 207 · راهنمای پژو 207 · خدمات پژو 207
ناظر فنی: مهندس معصومی — مدیر بیمارستان خودرو، کاردانی مکانیک خودرو و کارشناسی مهندسی سیالات