عصر یک روز گرم، اتوبان شلوغ. 207 نیم ساعت است با کولر روشن در ترافیک مانده. وقتی راه باز میشود و پا را روی گاز می‌گذارید، موتور کمی می‌لرزد و انگار نفس ندارد. چند دقیقه بعد همه‌چیز عادی است. فردا صبح، سر کوچه، باز همان لرزش کوتاه.
بیشتر مشکلات موتور 207 همین‌طور شروع می‌شوند: کوتاه، گاه‌به‌گاه و قابل‌چشم‌پوشی. این صفحه کمک میکند بفهمید هر نشانه احتمالاً از کجا میآید، کدام را میشود با سرویس جمع کرد و کدام یکی بررسی زودتر می‌خواهد.
خلاصه
پاسخ کوتاه: مشکلات رایج موتور پژو 207 معمولاً در پنج دسته می‌گنجند: لرزش و ریپ (اغلب شمع، کوئل یا انژکتور)، افت شتاب و افزایش مصرف (تنظیم نبودن موتور، سنسور اکسیژن، سنسور مپ)، روغنسوزی، داغ کردن و مشکلات واشر سرسیلندر، و ایرادهای مربوط به CVVT در موتورهایی که این سیستم را دارند. بخش زیادی از این ایرادها با سرویس عقب‌افتاده شروع میشود.
207 در ایران با موتورهای خانواده TU عرضه شده است: TU3 در بعضی نسخه‌ها، TU5 با حجم ۱۵۸۷ سیسی در 207 فرانسوی و بیشتر 207های اتومات، و TU5P شانزده‌سوپاپ در 207 MC. 207 دندهای جدید هم موتور TU5JP4 دارد که از همین خانواده TU5 است. اگر نمی‌دانید موتور خودروی شما کدام است، صفحه 207 tu5 یعنی چی فرق‌ها را توضیح داده است.
این موتورها از نظر ساختار شبیه هم‌اند و ایرادهای برقی و سرویسی‌شان هم تا حد زیادی مشترک است. فرق در قطعات داخلی، مشخصات روغن و وجود یا نبود CVVT است. برای همین در ادامه، هر جا تفاوتی مهم باشد، جدا گفته شده.
قبل از اینکه سراغ قطعه گران بروید، تاریخ آخرین تعویض روغن، شمع و تسمه تایم را پیدا کنید؛ در بسیاری از مراجعات، جواب همان‌جاست.
علائم رایج
پاسخ کوتاه: نشانه‌هایی که مالکان 207 بیشتر از همه گزارش می‌کنند: لرزش در درجا، ریپ زدن در شتاب‌گیری، کم شدن روغن بین دو سرویس، دود از اگزوز، بالا رفتن آمپر دما، روشن شدن چراغ چک و صدای تقتق از بالای موتور. هیچ‌کدام به‌تنهایی تشخیص نیستند؛ ترکیب نشانه‌ها و شرایطی که در آن ظاهر می‌شوند، مسیر بررسی را مشخص میکند.
جدول علامت، علت محتمل و اقدام
| علامت | علت محتمل | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| لرزش در درجا یا ریپ در شتاب | شمع فرسوده، کوئل ضعیف، انژکتور کثیف، دریچه گاز رسوب‌گرفته | دیاگ و بررسی سیستم جرقه؛ اگر شمع از ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر گذشته، تعویض در اولویت |
| افزایش مصرف سوخت | تنظیم نبودن موتور، سنسور اکسیژن، شمع، کوئل، سنسور مپ؛ در 207 اتومات لاک‌آپ گیربکس | دیاگ موتور؛ در خودروی اتومات بررسی رفتار گیربکس در سرعت ثابت |
| کم شدن روغن بین دو سرویس | روغنسوزی (رینگ، گیت سوپاپ، تهویه کارتر) یا نشتی بیرونی | چک گیج روغن در فاصله سرویس، بررسی دود اگزوز و ردپای نشتی زیر موتور |
| دود سفید غلیظ و کم شدن آب | احتمال مشکل واشر سرسیلندر یا ورود آب به محفظه احتراق | ادامه رانندگی نکنید تا بررسی شود؛ بررسی روغن و مخزن آب |
| بالا رفتن آمپر دما، دیر خاموش شدن فن | مشکل سیستم خنک‌کاری، نشتی آب، فن یا ترموستات | خاموش کردن موتور در جای امن و بررسی؛ با آمپر بالا رانندگی را ادامه ندهید |
| نوسان دور در درجا و کندی دور پایین | در موتورهای دارای CVVT: روغن کثیف، فشار روغن نامناسب یا شیر برقی CVVT؛ سنسور مپ | تعویض روغن اگر عقب افتاده، سپس دیاگ |
| بوی بنزین و چراغ چک | شیر کنیستر، اتصالات سوخت، مخلوط سوخت غنی | دیاگ و بررسی مسیر بخار سوخت |
| صدای تقتق بالای موتور در استارت سرد | ممکن است به فشار یا کیفیت روغن و قطعات مکانیزم سوپاپ (همان که مالکان «صدای استکانی» می‌گویند) مربوط باشد | اگر بعد از گرم شدن محو شد، بررسی برنامه‌ریزی‌شده؛ اگر ماند یا بیشتر شد، زودتر |
| افت شدید قدرت، بوی تند اگزوز | احتمال گرفتگی کاتالیزور، به‌خصوص بعد از دوره طولانی ریپ | بررسی فشار برگشتی اگزوز و ریشه‌یابی ریپ |
در شروع حرکت ممکن است لرزش خیلی خفیف باشد و فقط با کولر روشن حس شود. بعضی راننده‌ها این را به حساب «طبیعی بودن 207» می‌گذارند. اما لرزشی که با کولر بیشتر میشود، معمولاً یعنی موتور زیر بار، ضعف یک سیلندر را دیگر نمی‌تواند پنهان کند. توضیح کامل این نشانه در صفحه ریپ زدن 207 آمده است.
چراغ چک هم جای خودش را دارد. روشن شدنش یعنی کامپیوتر موتور خطایی ثبت کرده؛ نوع خطا را فقط دستگاه دیاگ نشان می‌دهد. دیاگ موتور 207 حدود ۲۵۰ هزار تومان است و معمولاً اولین قدم منطقی پیش از هر تعویض قطعه است.
نشانهای که فقط در ترافیک، با کولر یا بعد از گرم شدن ظاهر میشود را جدی بگیرید؛ این شرایط معمولاً ایرادی را آشکار می‌کنند که از قبل وجود داشته است.
روغنسوزی
پاسخ کوتاه: روغنسوزی یعنی روغن موتور وارد محفظه احتراق شده و همراه سوخت می‌سوزد. در 207 مثل بیشتر موتورهای بنزینی کارکرده، ممکن است از فرسودگی رینگهای پیستون، خرابی گیت (لاستیک) سوپاپها، اشکال در سیستم تهویه کارتر یا در موارد کمتر از واشر سرسیلندر باشد. نشانه اصلی، پایین رفتن سطح روغن بین دو سرویس بدون نشتی ظاهری است.
روغن موتور TU5 و TU5P حدود ۳٫۵ لیتر با فیلتر است و از نوع 10W40 (در مناطق سردسیر 5W40) با استاندارد API SL، SM یا SN. فاصله تعویض روغن و فیلتر در این موتورها ۵٬۰۰۰ کیلومتر است. با این فاصله کوتاه، اگر در نیمه راه سطح روغن به‌وضوح پایین آمده باشد، دیگر نمیشود آن را عادی دانست. برای TU3 نوع و حجم روغن را طبق دفترچه خودرو انتخاب کنید.
روغنسوزی را از نشتی چطور جدا کنیم؟
دو حالت را مالکان زیاد با هم اشتباه می‌گیرند. در نشتی، معمولاً لکه روغن زیر خودرو یا خیسی روی بدنه موتور، دور در سوپاپ یا اطراف کارتل دیده میشود. در روغنسوزی، زیر خودرو تمیز است ولی گیج روغن پایین میرود. گاهی هم دود آبی‌خاکستری از اگزوز، به‌خصوص در استارت صبح یا بعد از ترمز موتوری طولانی در سرازیری، دیده میشود.
روغنسوزی لزوماً از رینگ نیست. وقتی دود فقط در لحظه روشن کردن یا بعد از درجای طولانی بیرون میآید، گیت سوپاپها مظنون بیشتری هستند. وقتی دود در شتاب‌گیری زیر بار بیشتر میشود، فرسودگی رینگ و سیلندر محتمل‌تر است. تفکیک این‌ها بدون بررسی ممکن نیست. تست کمپرس و بررسی سیستم تهویه کارتر معمولاً قدم‌های اول‌اند.
ریسک ادامه رانندگی
روغنسوزی خفیف معمولاً فوری خطرناک نیست، اما دو پیامد دارد. اول، اگر سطح روغن پایش نشود، موتور ممکن است با روغن کم کار کند و این به یاتاقان‌ها و قطعات متحرک آسیب می‌زند. دوم، روغنی که می‌سوزد روی شمع‌ها رسوب می‌نشاند و در درازمدت ممکن است به کاتالیزور هم آسیب بزند.
اگر روغنسوزی دارید و هنوز بررسی نکرده‌اید، دست‌کم هر هفته گیج روغن را چک کنید و سطح را پایین‌تر از حد مجاز نگذارید.
واشر سرسیلندر
پاسخ کوتاه: واشر سرسیلندر بین بلوک موتور و سرسیلندر قرار دارد و مسیر روغن، آب و محفظه احتراق را از هم جدا میکند. وقتی آسیب ببیند، ممکن است آب و روغن قاطی شوند، آب کم شود، از اگزوز دود سفید غلیظ بیرون بیاید یا موتور داغ کند. در اغلب موارد، داغ کردن قبلی موتور یکی از دلایل اصلی خرابی واشر است.
ترتیب ماجرا معمولاً این است: یک مشکل خنک‌کاری، مثل نشتی آب، فنی که دیر خاموش یا دیر روشن میشود یا کم شدن مایع خنک‌کننده، موتور را یک یا چند بار داغ میکند. راننده آمپر را می‌بیند ولی تا مقصد ادامه می‌دهد. چند هفته بعد، نشانه‌های واشر ظاهر میشود.
گاهی ایراد فقط در ترافیک خودش را نشان می‌دهد. در 207 اتومات، وقتی موتور و گیربکس هر دو در ترافیک تابستان گرم شده‌اند، بار حرارتی روی سیستم خنک‌کاری بیشتر است و یک فن ضعیف یا رادیاتور نیمه‌گرفته زودتر خودش را نشان می‌دهد. آمپری که در اتوبان روی وسط می‌ماند و در ترافیک بالا میرود، علامت هشدار است و بهتر است بررسی شود.
نشانه‌هایی که بهتر است جدی گرفته شوند
- لایه کرمی یا شیری‌رنگ زیر درِ روغن یا روی گیج. این حالت در رانندگی‌های خیلی کوتاه زمستانی هم ممکن است دیده شود، اما همراه کم شدن آب جای نگرانی دارد.
- کم شدن مداوم آب مخزن بدون اینکه نشتی بیرونی پیدا شود.
- دود سفید غلیظ و پایدار از اگزوز، که با بخار معمولی صبح سرد فرق دارد و بعد از گرم شدن موتور هم ادامه پیدا میکند.
- حباب در مخزن آب وقتی موتور روشن است.
- گرم شدن سریع‌تر از معمول یا بالا رفتن ناگهانی آمپر.
یک صحنه آشنا در پذیرش: 207ی که چند ماه است هر هفته آب مخزنش را پر می‌کنند. صاحبش فکر می‌کرد رادیاتور کمی نشتی دارد و فقط آب اضافه کرده. حالا گیج روغن کمی شیری شده و صبح‌ها دود سفید بیشتر است. در چنین وضعی، اول باید معلوم شود آب واقعاً به کجا میرود؛ تعویض واشر بدون رفع مشکلی که موتور را داغ کرده، معمولاً دوام زیادی ندارد.
اگر آمپر دما بالا رفت، رانندگی را ادامه ندهید؛ چند کیلومتر رانندگی با موتور داغ میتواند یک تعمیر خنک‌کاری ساده را به باز کردن سرسیلندر تبدیل کند.
تعویض ضدیخ سالی یک بار (حدود ۲ میلیون تومان) و چک منظم سطح آب، ساده‌ترین راه پیشگیری از این زنجیره است. قیمت‌ها تقریبی‌اند و با نوسان بازار تغییر می‌کنند.
CVVT در TU5P
پاسخ کوتاه: CVVT سیستمی است که زمان باز و بسته شدن سوپاپها را بسته به دور و بار موتور تغییر می‌دهد. بعضی 207ها این سیستم را دارند و بعضی نه؛ این به مدل و سال تولید بستگی دارد و با بررسی یا دیاگ مشخص میشود. چون CVVT با فشار روغن موتور کار میکند، به روغن کهنه و کثیف حساس است.
ایرادهایی که ممکن است به CVVT برگردد معمولاً این‌هاست: نوسان دور در درجا، کندی و افت شتاب در دورهای پایین، افزایش مصرف، روشن شدن چراغ چک، و در موارد شدیدتر سخت روشن شدن. گاهی صدای غیرعادی هم از جلوی موتور شنیده میشود.
نکته‌ای که در عمل معمولاً دیده میشود: همه ایرادهای CVVT از خود شیر برقی آن نیست. روغنی که موعدش گذشته، فشار روغن نامناسب یا گرفتگی توری و مسیرهای روغن هم میتواند همین نشانه‌ها را بدهد. در خودروهایی که مدت زیادی با روغن کهنه کار کرده‌اند، گاهی تعویض روغن و تمیز شدن مسیر، رفتار موتور را تا حد زیادی برمی‌گرداند. گاهی هم نه، و شیر برقی یا قطعات مکانیزم واقعاً معیوب‌اند. فرقشان را دیاگ و بررسی نشان می‌دهد.
| نشانه | اگر روغن عقب افتاده | اگر روغن به‌موقع عوض شده |
|---|---|---|
| نوسان دور در درجا | اول تعویض روغن و فیلتر، بعد ارزیابی دوباره | دیاگ و بررسی شیر برقی CVVT و سنسورها |
| چراغ چک همراه کندی دور پایین | تعویض روغن و دیاگ هم‌زمان | دیاگ؛ احتمال ایراد قطعه بیشتر است |
| سخت روشن شدن یا خاموش کردن | بررسی زودتر؛ تنها به تعویض روغن بسنده نکنید | بررسی زودتر |
اگر 207 شما CVVT دارد، فاصله ۵٬۰۰۰ کیلومتری تعویض روغن را رعایت کنید؛ سرویس دیرهنگام در این موتورها زودتر از بقیه خودش را نشان می‌دهد.
کاتالیزور و سنسور اکسیژن
پاسخ کوتاه: سنسور اکسیژن مقدار اکسیژن گاز اگزوز را اندازه می‌گیرد و به کامپیوتر موتور کمک میکند نسبت سوخت و هوا را تنظیم کند. کاتالیزور گازهای آلاینده اگزوز را تبدیل میکند. خرابی سنسور اکسیژن معمولاً با افزایش مصرف و چراغ چک خودش را نشان می‌دهد؛ گرفتگی کاتالیزور با افت محسوس قدرت، به‌خصوص در سربالایی و دور بالا.
این دو قطعه به هم وصل‌اند، هم از نظر محل و هم از نظر سرنوشت. وقتی موتور مدتی با ریپ کار کند، سوخت نسوخته وارد اگزوز میشود. این سوخت در کاتالیزور می‌سوزد، آن را بیش از حد داغ میکند و ممکن است به مرور مغزه‌اش را ذوب یا مسدود کند. روغنسوزی هم با رسوبی که روی کاتالیزور و سنسور می‌نشاند، همین مسیر را کندتر طی میکند.
برای همین، کاتالیزور بیشتر وقت‌ها قربانی ایرادی است که جای دیگری از موتور شروع شده. تعویض کاتالیزوری که بر اثر ریپ از کار افتاده، بدون رفع ریپ، احتمالاً کاتالیزور جدید را هم در معرض همان آسیب قرار می‌دهد.
نشانه‌ها به ترتیبی که معمولاً دیده می‌شوند
- افزایش تدریجی مصرف سوخت که راننده اول متوجهش نمیشود.
- روشن شدن چراغ چک، گاهی روشن و خاموش شدن متناوب.
- بوی تند یا گوگردی اگزوز.
- در مراحل جلوتر، افت قدرت در سربالایی، شتاب نگرفتن در دور بالا و داغ شدن غیرعادی زیر خودرو.
سنسور مپ هم در همین زنجیره نقش دارد. این سنسور فشار هوای منیفولد ورودی را می‌خواند و اگر داده اشتباه بدهد، مخلوط سوخت به هم می‌ریزد و نتیجه‌اش شبیه خرابی سنسور اکسیژن است. یکی از دلایلی که تعویض حدسی سنسور اکسیژن گاهی جواب نمی‌دهد همین است.
در 207 اتومات، افزایش مصرف یک مظنون دیگر هم دارد: لاک‌آپ گیربکس. اگر لاک‌آپ در سرعت ثابت درست درگیر نشود، دور موتور بالاتر از حد لازم می‌ماند و مصرف بالا میرود، بی‌آنکه موتور ایرادی داشته باشد. این مورد را با دیاگ و بررسی رفتار دور در سرعت ثابت میشود جدا کرد.
وقتی مصرف بالا رفته و چراغ چک روشن است، اول دیاگ کنید؛ تعویض سنسور یا کاتالیزور بدون خواندن خطا، معمولاً پول را خرج حدس میکند.
سرویس‌هایی که جلوی این زنجیره را می‌گیرند
| سرویس | زمان یا کیلومتر | هزینه تقریبی |
|---|---|---|
| تعویض روغن موتور، فیلتر روغن، فیلتر هوا و فیلتر کابین | هر ۵٬۰۰۰ کیلومتر | حدود ۵ تا ۸ میلیون تومان |
| تعویض شمع | هر ۳۰٬۰۰۰ کیلومتر | پس از بررسی اعلام میشود |
| تعویض تسمه تایم | هر ۵۰٬۰۰۰ کیلومتر | پس از بررسی اعلام میشود |
| تعویض ضدیخ | سالی یک بار | حدود ۲ میلیون تومان |
| شست‌وشوی انژکتورها و دریچه گاز | در صورت نیاز، حدود ۲ ساعت | حدود ۳٫۵ میلیون تومان |
قیمت‌ها تقریبی‌اند و با نوسان بازار تغییر می‌کنند. اگر لرزش درجا و ضعف دور پایین دارید و شمع‌ها تازه‌اند، شست‌وشوی انژکتور و دریچه گاز 207 یکی از گزینه‌هایی است که بعد از دیاگ ارزش بررسی دارد.
تسمه تایم را جدا یادآوری کنیم چون نشانه هشدار ندارد. پاره شدن تسمه در حین حرکت ممکن است به سوپاپها و سرسیلندر آسیب بزند. در 207 کارکرده‌ای که سابقه تعویض تسمه معلوم نیست، بهتر است این کار در برنامه نزدیک قرار بگیرد.
جمع‌بندی تصمیم‌ساز
اگر آمپر دما بالا رفته، دود سفید غلیظ دارید یا آب و روغن قاطی شده، رانندگی را متوقف کنید و بررسی را عقب نیندازید. اگر لرزش، ریپ، افزایش مصرف یا چراغ چک دارید، اول دیاگ (حدود ۲۵۰ هزار تومان) و چک سابقه سرویس؛ بیشتر این موارد بدون باز کردن موتور قابل ریشه‌یابی‌اند. روغنسوزی خفیف فوری نیست، اما گیج روغن را هر هفته چک کنید. در هر حالتی، سرویس ۵٬۰۰۰ کیلومتری روغن و موعد شمع و تسمه تایم را عقب نیندازید.
پیش از اینکه نشانه بزرگ‌تر شود
بیشتر ایرادهای موتور 207 اگر زود دیده شوند، با تعمیرهای محدود جمع می‌شوند. مشکل وقتی گران میشود که لرزش چند ماه ادامه پیدا کند و به کاتالیزور برسد، یا آمپر دما چند بار بالا برود و نوبت سرسیلندر شود. اگر یکی از نشانه‌های این صفحه را دارید و مطمئن نیستید چقدر جدی است، می‌توانید از مشاوره تلفنی رایگان استفاده کنید. برای بررسی حضوری، دیاگ موتور 207 حدود ۲۵۰ هزار تومان است و برآورد هر تعمیر پیش از شروع کار اعلام میشود.
رزرو نوبت فقط تلفنی: ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۵۲ · ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۴۲ آدرس: تهران، ستارخان، جنب برق آلستوم، خیابان نیرو — بیمارستان خودرو · ساعت کاری: ۹ صبح تا ۹ شب گارانتی تعمیرات: شش ماه یا ۲۰٬۰۰۰ کیلومتر، هرکدام زودتر برسد مسیریابی: گوگل مپ · نشان · بلد
فروش قطعه نداریم؛ قطعات را فقط برای تعمیرات خودمان استفاده می‌کنیم.
بازگشت: پژو 207 · مقالات 207
ناظر فنی محتوا: مهندس معصومی — مدیر بیمارستان خودرو، کاردانی مکانیک خودرو و کارشناسی مهندسی سیالات