مشکلات رایج گیربکس AL4 | ضربه در توقف تا ضربه دنده عقب

پشت چراغ قرمز ترمز می‌گیرید و درست قبل از ایستادن کامل، یک ضربه از زیر ماشین حس می‌کنید. یا چراغ سبز می‌شود، گاز می‌دهید و موقع رفتن از دنده یک به دو، ماشین یک لحظه تکان می‌خورد. صاحبان خودروهای AL4 این حس را خوب می‌شناسند. سوالشان هم معمولاً یکی است: این عادت گیربکس است یا نشانه خرابی؟

در تعمیرگاه ما AL4 روی ۲۰۶، ۲۰۷، پارس، ۴۰۷ و C5 دیده می‌شود و بیش از ۸۰۰ گیربکس AL4 فقط روی ۲۰۷ سرویس شده است. این صفحه ایرادهای پرتکرار همین گیربکس را از دید راننده مرتب کرده: هر علامت کجا حس می‌شود، چه علت‌هایی ممکن است پشتش باشد، و کی باید بررسی شود.

خلاصه: رایج‌ترین مشکلات گیربکس AL4

پاسخ کوتاه: پرتکرارترین ایرادهای گیربکس AL4 در تعمیرگاه این‌هاست: ضربه هنگام توقف، ضربه در تعویض دنده، شتاب نداشتن یا گاز هرز، خطای سلکتور و روشن شدن هشدار گیربکس (چشمک زدن S و برف یا چرخ‌دنده زرد). بیشتر این علائم از روغن، شیر برقی‌ها یا ساعت گیربکس شروع می‌شوند، ولی تشخیص قطعی بدون دیاگ و بررسی ممکن نیست.

ضربه در AL4 یک علامت است، نه حکم باز کردن گیربکس. در بسیاری از مراجعات، علت در روغن یا قطعات بیرونی‌تر پیدا می‌شود و گیربکس دمونتاژ نمی‌شود.

نشانه‌های عمومی گیربکس اتوماتیک ۲۰۷ به تفکیک AL4 و شش‌سرعته در صفحه لگد زدن 207 اتومات هم بررسی شده است.

ضربه از حالت ایست به حرکت و هنگام توقف

پاسخ کوتاه: ضربه هنگام توقف یکی از ایرادهای پرتکرار AL4 است. معمولاً وقتی ماشین به سرعت خیلی کم می‌رسد و گیربکس به دنده یک برمی‌گردد حس می‌شود. روغن کهنه یا کم، شیر برقی‌ها و ساعت گیربکس علت‌های محتمل‌اند.

دو حالت را اغلب با هم قاطی می‌کنند. یکی ضربه درست پیش از ایستادن، وقتی پای راننده روی ترمز است. دیگری ضربه وقتی ماشین ایستاده و دسته‌دنده از N یا P روی D گذاشته می‌شود. هر دو می‌توانند از یک ریشه باشند، ولی تکنسین باید بداند کدام را حس کرده‌اید. اگر هنگام توضیح دادن در پذیرش این دو را جدا کنید، تشخیص سریع‌تر می‌شود.

بعد از گرم شدن گیربکس، این ضربه در بعضی خودروها واضح‌تر می‌شود. صبح اول وقت شاید چیزی حس نکنید، ولی بعد از نیم ساعت رانندگی در شهر، پشت هر چراغ قرمز تکرار می‌شود. این الگو معمولاً به کیفیت روغن و فشار مدار هیدرولیک ربط دارد، چون روغن گرم رقیق‌تر است و ضعف‌های مدار را بیشتر نشان می‌دهد.

پرتکرارترین خطایی که در دیاگ AL4 می‌بینیم، خطای شیر برقی «تنظیم فشار» است. این خطا با همین ضربه‌ها هم‌خوانی دارد، ولی ثبت خطا به‌تنهایی یعنی شیر برقی خراب است؟ نه لزوماً. سیم‌کشی، سوکت یا روغن آلوده هم ممکن است همین خطا را بسازند.

اگر ضربه هنگام توقف تازه شروع شده، بهترین زمان برای بررسی همین حالاست؛ در این مرحله معمولاً با روغن یا شیر برقی رفع می‌شود.

ضربه یا گاز هرز هنگام تعویض دنده ۱ به ۲

پاسخ کوتاه: ضربه موقع رفتن از دنده یک به دو معمولاً به فشار روغن، شیر برقی‌ها یا ساعت گیربکس ربط دارد. گاز هرز در همین لحظه، یعنی بالا رفتن دور موتور بدون شتاب متناسب، نشانه جدی‌تری است و بررسی‌اش را نباید عقب انداخت.

در رانندگی شهری، گیربکس مدام بین دنده یک و دو جابه‌جا می‌شود. به همین دلیل اولین جایی که ضعف AL4 خودش را نشان می‌دهد، معمولاً همین تعویض است. ضربه خفیف ممکن است چند هزار کیلومتر همان‌طور بماند. ولی وقتی به‌جای ضربه، یک لحظه دور موتور بالا می‌رود و ماشین جلو نمی‌کشد، یعنی دنده دیر یا ناقص درگیر می‌شود.

تفاوت این دو را این‌طور می‌شود حس کرد:

در خودروهایی که مدت زیادی با روغن کهنه کار کرده‌اند، این سیر را زیاد می‌بینیم: اول ضربه خفیف، بعد مکث، بعد گاز هرز. هر مرحله هزینه بیشتری از مرحله قبل دارد. به همین دلیل تفاوت «ضربه» و «گاز هرز» مسیر تعمیر را عوض می‌کند.

شیر برقی غیراصلی هم یکی از علت‌هایی است که در AL4 زیاد می‌بینیم. ماشینی که قبلاً شیر برقی‌اش عوض شده و حالا ضربه، تأخیر در درگیری یا چراغ خطا دارد، ممکن است قطعه‌ای گرفته باشد که با این گیربکس خوب کار نمی‌کند.

درباره روغن مناسب و بازه تعویض آن، صفحه روغن گیربکس al4 جزئیات را دارد.

گاز هرز را با «بعداً درستش می‌کنم» رها نکنید؛ هر کیلومتر رانندگی با لغزش، احتمال رسیدن به تعمیر کامل را بیشتر می‌کند.

ضربه هنگام زدن دنده عقب در AL4

پاسخ کوتاه: ضربه هنگام زدن دنده عقب در AL4 علت‌های مختلفی دارد: دسته‌موتور فرسوده، سطح پایین روغن، شیر برقی یا ساعت گیربکس. پیش از هر قضاوتی درباره خود گیربکس، بخش‌های بیرونی مثل دسته‌موتور باید بررسی شوند.

ضربه دنده عقب معروف در ۲۰۷ اتومات، بیشتر مربوط به 207 MC با گیربکس شش‌سرعته است، نه AL4. اگر ماشین شما AL4 دارد و موقع زدن R ضربه حس می‌کنید، همان علت‌های شش‌سرعته را نمی‌شود عیناً به آن نسبت داد. باید جداگانه بررسی شود.

چیزی که در هر دو گیربکس مشترک است: گاهی ضربه از گیربکس نیست. دسته‌موتور فرسوده باعث می‌شود موتور و گیربکس موقع درگیر شدن دنده بیشتر از حد تکان بخورند و راننده این تکان را ضربه گیربکس حس کند. پلوس معیوب هم ممکن است صدا یا ضربه‌ای مشابه بسازد.

یک الگوی آشنا در پذیرش: ماشینی می‌آید که صاحبش مطمئن است گیربکس خراب شده، چون هر بار دنده عقب می‌زند ضربه محکمی حس می‌کند. با باز کردن کاپوت و یک نفر که پشت فرمان دنده عوض می‌کند، معلوم می‌شود موتور بیش از حد جابه‌جا می‌شود. دسته‌موتور عوض می‌شود و ضربه از بین می‌رود، بدون اینکه دست به گیربکس بخورد. همه موارد این‌قدر ساده نیستند، ولی این ترتیب بررسی جلوی هزینه‌های بی‌دلیل را می‌گیرد.

داغ کردن و خنک‌کاری گیربکس AL4

پاسخ کوتاه: خنک‌کن (رادیاتور) گیربکس AL4 ضعف ساختاری ندارد؛ این ضعف در گیربکس شش‌سرعته DAE یا LANDAI دیده می‌شود. با این حال در AL4 هم خرابی خنک‌کن، افزایش دمای روغن و مخلوط شدن آب و روغن ممکن است پیش بیاید و بررسی آن لازم است.

بعضی راننده‌ها گیربکس AL4 را به «داغ کردن» می‌شناسند. چیزی که در عمل معمولاً دیده می‌شود این است که روغن کهنه، سطح پایین روغن یا ترافیک سنگین در هوای گرم، گیربکس را زیر بار بیشتری می‌برد و نشانه‌هایی مثل ضربه و مکث بعد از گرم شدن پررنگ‌تر می‌شوند. این با «داغ کردن ذاتی» فرق دارد و قابل بررسی است.

خرابی خنک‌کن داستان جداست. اگر خنک‌کن از داخل نشت کند، آب سیستم خنک‌کاری موتور ممکن است وارد روغن گیربکس شود. روغن شیری یا کدر نشانه‌ای است که نباید با آن رانندگی را ادامه داد.

اگر روغن گیربکس شیری شده، تعویض روغن به‌تنهایی کافی نیست؛ اول خنک‌کن باید بررسی شود. درباره خنک‌کن گیربکس و فرق آن در دو گیربکس ۲۰۷، صفحه رادیاتور گیربکس 207 اتومات جزئیات بیشتری دارد.

هشدار گیربکس، حالت اضطراری و خطای سلکتور

پاسخ کوتاه: در ۲۰۷های تا ۱۳۹۰ هشدار گیربکس با چشمک زدن چراغ S و برف و در ۲۰۷ ایرانیزه ۹۶ به بعد با چرخ‌دنده زرد و علامت تعجب نشان داده می‌شود. در این حالت گیربکس AL4 معمولاً در دنده ۳ قفل می‌شود و رانندگی تا تعمیرگاه امن است.

خطای S و برف و خطای سلکتور هر دو در فهرست ایرادهای پرتکرار AL4 هستند. در حالت اضطراری ماشین با شتاب کم راه می‌افتد، چون از دنده ۳ حرکت می‌کند. خیلی‌ها با خاموش و روشن کردن یا ریست کردن، چراغ را خاموش می‌کنند و ماشین چند روز عادی کار می‌کند. ولی ریست موقت است؛ علت سر جایش می‌ماند و چراغ دوباره روشن می‌شود.

خطای سلکتور معمولاً با نمایش اشتباه دنده روی صفحه آمپر یا رفتار نامنظم دسته‌دنده همراه است. گاهی ایراد از خود سلکتور است و گاهی از سیم‌کشی یا سوکت.

درباره معنای چراغ‌ها و کاری که هنگام روشن شدنشان باید کرد، صفحه چراغ هشدار و حالت اضطراری گیربکس 207 را ببینید.

هزینه رفع مشکلات رایج AL4؛ برای تصمیم، نه قیمت قطعی

پاسخ کوتاه: هزینه به علت بستگی دارد. دیاگ ۲۵۰ هزار تومان است و پس از آن معلوم می‌شود مشکل با تعویض روغن، شیر برقی یا تعمیر ساعت رفع می‌شود یا تعمیر کامل لازم است.

این جدول فقط برای این است که بدانید هر مسیر در چه محدوده‌ای است. اعداد تقریبی‌اند، با برند قطعات و وضعیت گیربکس تغییر می‌کنند و قیمت‌ها با نوسان بازار جابه‌جا می‌شوند. همه اعداد، جز ردیفی که «فقط اجرت» قید شده، هزینه کل (اجرت و قطعه یا روغن) هستند.

علائم کنار هر ردیف لزوماً به معنای خرابی همان قطعه نیست. فاصله ردیف شیر برقی تا ردیف تعمیر کامل، دلیل اصلی این است که توصیه می‌کنیم ضربه و مکث را زود بررسی کنید.

جمع‌بندی تصمیم‌ساز

ضربه هنگام توقف یا در تعویض دنده ۱ به ۲، رایج‌ترین ایراد AL4 است و در اغلب موارد از روغن، شیر برقی یا ساعت گیربکس شروع می‌شود؛ پس اول دیاگ و بررسی روغن، نه باز کردن گیربکس. ضربه دنده عقب را با بررسی دسته‌موتور شروع کنید. گاز هرز و روغن شیری‌رنگ دو نشانه‌ای‌اند که نباید با آن‌ها رانندگی را ادامه داد. با روشن شدن هشدار گیربکس، رانندگی تا تعمیرگاه در دنده ۳ ممکن است، ولی ریست راه‌حل نیست. هرچه زودتر بررسی شود، احتمال رفع ایراد بدون تعمیر کامل بیشتر است.