شناسه محتوا: TAR-KNW-05 · نوع صفحه: Knowledge (Cluster) · URL:
/tara/knowledge/cvvt· اینتنت: Informational + Diagnostic · مرحله قیف: MOFU
متن کامل صفحه
صبح، استارت اول، و یک صدای غیرعادی کوتاه از بالای موتور که چند ثانیه بعد قطع میشود. خودرو عادی کار میکند، چراغی هم روشن نشده، و مالک تا هفته بعد که همان صدا دوباره می‌آید فراموشش میکند. وقتی هم که جست‌وجو میکند، اولین جوابی که می‌بیند این است: «شیر برقی CVVT را عوض کن.»
این صفحه درباره همین است: CVVT در موتور تارا چه کاری میکند، کدام علامتها به آن مربوط میشوند، و چرا تعویض شیر برقی به‌عنوان اولین اقدام در بخشی از موارد پول دور ریختن است.
CVVT چیست؟
CVVT سیستم زمانبندی متغیر سوپاپ است؛ مجموعه‌ای که زمان باز و بسته شدن سوپاپها را نسبت به دور و بار موتور تغییر میدهد تا موتور در دورهای مختلف بهتر کار کند. در موتور TU5P تارا، اختلال در این سیستم روی رفتار موتور در دور پایین، پایداری دور درجا و مصرف سوخت اثر می‌گذارد.
کار این سیستم به روغن موتور وابسته است؛ فرمان تغییر زمانبندی از طریق مسیر روغن و شیر برقی اعمال میشود. همین وابستگی، نکته اصلی این صفحه را میسازد و در بخش علائم به آن برمی‌گردیم.
صدای CVVT؛ چه چیزی را یادداشت کنید
در میان علائم شناخته‌شده اختلال CVVT روی این موتور، «گاهی صدای غیرعادی» هم هست. کلمه «گاهی» در این جمله مهم است: صدا یکی از علامت‌های احتمالی است، نه نشانه قطعی، و نبودنش هم سالم بودن سیستم را ثابت نمیکند.
چیزی که در بررسی کمک میکند، توصیف دقیق‌تر صداست. سه چیز را پیش از مراجعه یادداشت کنید:
- صدا در استارت سرد صبح واضح‌تر است یا بعد از گرم شدن موتور هم ادامه دارد؟
- در حالت درجا شنیده میشود یا با بالا رفتن دور موتور؟
- همراهش علامت دیگری هم هست — نوسان دور، افت شتاب، چراغ چک؟
صدای غیرعادی موتور بهتنهایی تشخیص CVVT نیست؛ صدای ناک و تقتق موتور در فهرست ایرادهای جدی این موتور قرار دارد و مسیر بررسی‌اش با صدای مرتبط با زمانبندی سوپاپ یکی نیست. اگر صدا شدید است یا با بالا رفتن دور بدتر میشود، آن را در دسته علائم جدی بگذارید و منتظر نمانید؛ تفکیک کامل در مشکلات رایج موتور تارا آمده است.
علائم خرابی شیر برقی و اختلال CVVT
علائم شناخته‌شده اختلال CVVT در موتور تارا اینهاست:
- روشن شدن چراغ چک همراه با خطاهای تایمینگ میلسوپاپ (خانواده P0010 / P0011 / P0012، بسته به موتور)
- بد کار کردن و نوسان دور موتور در حالت درجا
- افت شتاب، بهخصوص در دور پایین
- افزایش مصرف سوخت
- سخت روشن شدن و در موارد شدیدتر خاموش کردن موتور
- گاهی صدای غیرعادی
راننده‌ها معمولاً اول دو مورد میانی را حس می‌کنند: دور موتور در حالت درجا ثابت نمی‌ماند، و در شروع حرکت از چراغ، خودرو کمی دیرتر جان می‌گیرد. این دو حالت در دور پایین واضح‌ترند و در جاده و دور بالا اغلب گم میشوند — یکی از دلایلی که این ایراد دیر جدی گرفته میشود.
| علامت | قطعه یا مسیر مرتبط | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| چراغ چک با خطای تایمینگ میلسوپاپ | شیر برقی CVVT، مسیر روغن یا سنسور مرتبط | خواندن کد خطا و بررسی وضعیت و فشار روغن پیش از تعویض قطعه |
| نوسان دور در درجا | می‌تواند از CVVT یا از جرقه و تغذیه سوخت باشد | عیبیابی با دیاگ؛ تفکیک بدون بررسی ممکن نیست |
| افت شتاب در دور پایین | اختلال زمانبندی سوپاپ یا کیفیت و فشار نامناسب روغن | کنترل روغن و خواندن خطا |
| افزایش مصرف سوخت | می‌تواند از اختلال CVVT بیاید | بررسی همراه با سایر علائم؛ بهتنهایی تشخیص نیست |
| سخت روشن شدن | در موارد مرتبط با زمانبندی سوپاپ دیده میشود | بررسی مسیر روغن و خطاهای ثبت‌شده |
| خاموش کردن موتور | در موارد شدیدتر اختلال CVVT گزارش میشود | بررسی همان روز |
و حالا مهم‌ترین نکته این صفحه: در بعضی خودروها شیر برقی سالم است و ایراد از کثیفی روغن، نامناسب بودن فشار روغن یا گرفتگی توری و مسیر روغن CVVT می‌آید. در این حالت، قطعه نو همان رفتار قبلی را تکرار میکند و هزینه بی‌نتیجه می‌ماند.
در خودروهایی که مدت زیادی با روغن کهنه کار کرده‌اند، این حالت بیشتر دیده میشود. به همین دلیل، در بررسی ما کنترل وضعیت و سطح روغن مقدم بر صحبت درباره تعویض شیر برقی است. گرانروی مناسب روغن موتور برای TU5P هم 10W40 است و حجمش با فیلتر ۳٫۵ لیتر؛ استفاده از گریدی غیر از این، یا کم و زیاد بودن حجم روغن، از متغیرهایی است که بهتر است از ابتدا حذف شود.
تشخیص و هزینه
مسیر عیبیابی این ایراد ترتیب مشخصی دارد و از ارزان‌ترین قدم شروع میشود:
- خواندن کد خطا با دیاگ. سوکت دیاگ تارا زیر فرمان و سمت راننده است. این قدم حدود ۱۵ دقیقه وقت می‌گیرد و هزینه‌اش حدود ۲۵۰ هزار تومان است. وجود خطای خانواده تایمینگ میلسوپاپ، مسیر را محدود میکند اما قطعه معیوب را مشخص نمیکند.
- کنترل وضعیت، سطح و گرید روغن. این قدم در همان بررسی انجام میشود و هزینه جداگانه‌ای ندارد؛ در بخشی از موارد علت همین‌جا پیدا میشود.
- بررسی مسیر روغن CVVT و توری آن. گرفتگی در این مسیر همان علائم خرابی شیر برقی را میسازد.
- بررسی خود شیر برقی و سنسور مرتبط. این قدم بعد از سه قدم قبلی معنا دارد، نه پیش از آن‌ها.
درباره هزینه صادق باشیم: برای تعمیر این ایراد عدد ثابتی نمینویسیم، چون عدد بستن روی تعمیری که عیبیابی نشده گمراه‌کننده است. آنچه می‌توانیم بگوییم این است که هزینه نهایی به نتیجه همان چهار قدم بالا بستگی دارد؛ اگر علت در قدم دوم پیدا شود، با تعویض قطعه قابل مقایسه نیست. مشاوره تلفنی رایگان است و برآورد پس از بررسی داده میشود. مسیر عیبیابی برقی در عیبیابی برقی تارا و مسیر تعمیر در تعمیر موتور تارا توضیح داده شده.
اگر چراغ چک خودرو روشن است و نمی‌دانید علتش به CVVT مربوط است یا نه، روشن شدن چراغ چک تارا تفکیک کلی را نشان میدهد.
جمع‌بندی تصمیم‌ساز
CVVT زمانبندی سوپاپها را تغییر میدهد و اختلالش در تارا با این علائم دیده میشود: چراغ چک با خطای تایمینگ میلسوپاپ، نوسان دور در درجا، افت شتاب در دور پایین، افزایش مصرف سوخت، سخت روشن شدن و گاهی صدای غیرعادی. پیش از تعویض شیر برقی، کد خطا را بخوانید و وضعیت، سطح و گرید روغن را کنترل کنید؛ در بعضی خودروها شیر برقی سالم است و علت از روغن کثیف، فشار نامناسب یا گرفتگی مسیر روغن می‌آید. تعویض قطعه بدون این دو قدم، در بخشی از موارد نتیجه نمی‌دهد.
قدم بعدی؛ بازرسی پیش از تعویض قطعه
اگر علامت‌های این صفحه را در خودرویتان می‌بینید، ترتیب کم‌هزینه این است: خواندن کد خطا، کنترل وضعیت و سطح و گرید روغن، و بعد تصمیم درباره قطعه. تماس بگیرید و علامتها را با همان جزئیاتی که در بخش صدا گفتیم شرح بدهید — صبح یا گرم، درجا یا دور بالا، همراه چراغ چک یا بدون آن. مشاوره تلفنی رایگان است و هزینه دیاگ و خطاخوانی حدود ۲۵۰ هزار تومان.
تلفن تماس و رزرو نوبت (فقط تلفنی): ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۵۲ · ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۴۲ آدرس: تهران، ستارخان، جنب برق آلستوم، خیابان نیرو — بیمارستان خودرو ساعت کاری: ۹ صبح تا ۹ شب گارانتی خدمات: شش ماه یا ۲۰٬۰۰۰ کیلومتر تجهیزات عیبیابی: G-scan2، Samin، Gdiag4، Git، Launch مسیریابی: گوگل مپ · نشان · بلد
ناظر فنی: مهندس معصومی — مدیر بیمارستان خودرو، کاردانی مکانیک خودرو و کارشناسی مهندسی سیالات.
صفحه اصلی خودرو: صفحه اصلی تارا · فهرست مقالات: راهنماها و مقالات تارا