نگرانی کسی که دنبال معایب تارا توربو می‌گردد معمولاً یک چیز است: شنیده که موتور توربو «دردسر دارد» و می‌خواهد بداند این حرف چقدر جدی است. جواب صادقانه با آنچه در بازار می‌شنوید فرق دارد و اول باید یک نکته را روشن کنیم.
پاسخ کوتاه: تارا V4 توربو خودروی تازه‌ای است و سابقه تعمیرگاهی گسترده‌ای از خود این تیپ در دست نیست. پس فهرست ایرادات ثبت‌شده‌ای برای آن وجود ندارد که اینجا منتشر کنیم. آنچه می‌توان گفت، نقاط حساس رایج موتورهای توربوشارژ و نکات نگهداری است — و این دقیقاً همان چیزی است که برای تصمیم خرید و برای مالک تازه کاربرد دارد.
تارا توربو تازه است؛ از چه داده‌ای حرف می‌زنیم
پاسخ کوتاه: ما روی همه تیپ‌های تارا کار می‌کنیم و تارا توربو را هم تعمیر می‌کنیم، ولی تجربه اختصاصی و انبوهی روی همین تیپ نداریم و آماری هم برایش ارائه نمیکنیم. این صفحه بر پایه نقاط حساس شناخته‌شده موتورهای توربو نوشته شده، نه بر پایه فهرست ایرادات تکرارشده تارا توربو.
چرا این صراحت مهم است؟ چون در فضای فارسی، فهرست «معایب» خودروهای تازه اغلب از دو جا می‌آید: تعمیم دادن ایرادات مدل‌های قبلی همان برند، و تکرار شنیده‌های بازار. هر دو برای خریدار پرهزینه است. یکی او را از خریدی منصرف می‌کند که ایرادش اثبات نشده، و دیگری او را به سرویسی بی‌اعتنا می‌کند که لازم بوده.
ایراداتی که ما در تعمیرگاه روی موتور تارا زیاد دیدهایم، مربوط به خانواده تاراهایی است که موتور TU5P دارند: ریپ زدن، واشر سرسیلندر، گاز نخوردن، صدای ناک و تق‌تق، و خاموش شدن موتور. این فهرست به موتور TU5P مربوط است و ما آن را به موتور توربو تعمیم نمی‌دهیم. تیپ توربو موتور متفاوتی دارد؛ مشخصاتش در مشخصات تارا توربو آمده است.
پس وقتی در ادامه از نقاط حساس حرف می‌زنیم، همه با قید «ممکن است» و «در موتورهای توربو معمولاً» می‌آید. هیچ ایرادی را «رایج در تارا توربو» معرفی نمیکنیم، چون پشتوانه‌ای برای چنین ادعایی نداریم.
نقاط حساس موتور توربو
پاسخ کوتاه: در موتورهای توربوشارژ، حساسیت‌ها معمولاً حول سه چیز جمع میشود: حرارت، کیفیت و بهنگام بودن روغن، و مسیر هوا و فشار. هیچ‌کدام از این‌ها به‌خودی‌خود «عیب» نیست؛ نیازی است که اگر رعایت شود، موتور توربو عمر معمولی خودش را می‌کند.
حرارت. توربوشارژر با دمای بالا کار می‌کند و خنک شدنش به جریان روغن و گردش هوا وابسته است. به همین دلیل رانندگی سخت و بعد خاموش کردن فوری موتور، چیزی است که در موتورهای توربو معمولاً توصیه نمیشود.
روغن. روغن در این موتورها هم روان‌کننده است و هم بخشی از مسیر خنک‌کاری. گرید نامناسب یا روغن از رمق‌افتاده، فشار و جریان لازم را تأمین نمی‌کند.
مسیر هوا و فشار. توربو هوای فشرده به موتور می‌دهد و هر نشتی یا گرفتگی در این مسیر، روی کشش اثر می‌گذارد. این دسته از ایرادات معمولاً اول در سبقت و سربالایی خودش را نشان می‌دهد و در رانندگی آرام شهری ممکن است کاملاً پنهان بماند.
سه نشانه‌ای که اگر دیدید ارزش بررسی دارد:
| نشانه‌ای که راننده می‌بیند | علت‌های محتمل که باید بررسی شود | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| افت کشش در سبقت یا سربالایی، در حالی که در شهر مشکلی حس نمیشود | نشتی یا گرفتگی در مسیر هوا، افت عملکرد توربو، سنسورهای مسیر هوا و سوخت، یا ایراد سمت گیربکس | تفکیک ایراد موتور از گیربکس اولین قدم است؛ بررسی تخصصی با دیاگ |
| صدای غیرعادی زیر فشار یا هنگام رها کردن پدال گاز | نشتی مسیر فشار، اتصالات و بست‌ها، یا وضعیت خود توربوشارژر | رانندگی سخت را تا بررسی کم کنید؛ منبع صدا باید روی خودرو شناسایی شود |
| چراغ چک همراه نوسان دور در درجا یا افت شتاب در دور پایین | طیفی از علت‌های برقی و تایمینگ؛ در موتورهای مجهز به تایمینگ متغیر، خطاهای خانواده تایمینگ میل‌سوپاپ هم ممکن است بسته به موتور دیده شود — گاهی هم شیر برقی سالم است و روغن کثیف یا گرفتگی مسیر روغن علت است | خواندن خطاها با دیاگ پیش از هر تعویض قطعه |
نکته‌ای که پشت هر سه ردیف این جدول هست: نشانه، تشخیص نیست. افت کشش در سبقت میتواند از موتور باشد یا از گیربکس، و تفکیک این دو بدون بررسی ممکن نیست. در بسیاری از مراجعات، قطعه‌ای تعویض شده که از ابتدا مقصر نبوده و هزینه بی‌نتیجه مانده.
نگهداری روغن و توربو
پاسخ کوتاه: مهم‌ترین کاری که مالک تارا توربو میتواند بکند، استفاده از گرید روغن درست و بهنگام نگه داشتن سرویس است. برای این موتور بهتر است 5W30 استفاده شود؛ 10W40 توصیه موتور TU5P باقی تاراها است. تعویض روغن موتور و فیلتر روغن هم هر ۵٬۰۰۰ کیلومتر انجام میشود.
اینجا یک اشتباه رایج وجود دارد که بیرون از تعمیرگاه تخصصی زیاد تکرار میشود. مالک برای سرویس می‌رود، می‌گوید «تارا»، و روغن 10W40 ریخته میشود — روغنی که برای اکثر تاراها درست است و برای تیپ توربو توصیه‌شده نیست. کسی هم قصد بدی ندارد؛ فقط نام تیپ گفته نشده. چند سرویس بعد، وقتی مالک دنبال علت رفتار موتور می‌گردد، معلوم میشود فاکتورهای سرویس گرید دیگری نشان می‌دهند.
| نکته نگهداری | چرا | اقدام |
|---|---|---|
| گرید روغن موتور 5W30 | روغن در موتور توربو بخشی از مسیر خنک‌کاری هم هست و ویسکوزیته نامناسب، جریان و فشار لازم را تأمین نمی‌کند | هر سرویس، گرید روی فاکتور و برچسب را کنترل کنید و نام تیپ را به تعمیرگاه بگویید |
| حجم روغن موتور ۵٫۵ لیتر با فیلتر (۵ لیتر بدون فیلتر) | این حجم با ۳٫۵ لیتر تاراهای TU5P فرق دارد و کم یا زیاد ریختن روغن در موتور توربو پرهزینه‌تر تمام میشود | همین عدد را روی فاکتور سرویس کنترل کنید و سطح را با گیج ببینید |
| بهنگام بودن سرویس روغن | روغن از رمق‌افتاده در موتور توربو سریع‌تر از موتور تنفس طبیعی خودش را نشان می‌دهد | تعویض روغن موتور و فیلتر روغن هر ۵٬۰۰۰ کیلومتر |
| چند لحظه آرام پیش از خاموش کردن | بعد از رانندگی سخت، توربو داغ است و گردش روغن به خنک شدنش کمک می‌کند | بعد از بزرگراه یا سربالایی، موتور را بیدرنگ خاموش نکنید |
| فشار نیاوردن به موتور سرد | تا گرم شدن، روغن به همه نقاط با جریان مطلوب نمی‌رسد | چند دقیقه اول رانندگی را آرام بگیرید، خصوصاً در سرما |
| مسیر هوا و فیلتر هوا | توربو حجم هوای بیشتری جابه‌جا می‌کند و گرفتگی یا نشتی در این مسیر روی کشش اثر می‌گذارد | هنگام سرویس، فیلتر و اتصالات مسیر هوا دیده شود |
| تسمه تایم | بازه ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر مربوط به موتور TU5P است، نه موتور توربو | مرجع این یکی دفترچه سرویس همان خودرو است؛ ما این عدد را تعمیم نمی‌دهیم |
| الگوی رانندگی شهری کوتاه | در مسیرهای کوتاه، موتور و روغن فرصت رسیدن به دمای کاری پیدا نمی‌کنند | اگر رانندگی‌تان بیشتر مسیر کوتاه شهری است، سرویس‌ها را دقیق‌تر سر وقت ببرید |
حجم روغن این موتور با فیلتر ۵٫۵ لیتر و بدون فیلتر ۵ لیتر است — مثل خانواده موتور دنا و متفاوت با تاراهای TU5P. جزئیات انتخاب روغن و نکات خریدش در روغن موتور تارا توربو آمده است.
راننده‌هایی که بیشتر در شهر و مسیرهای کوتاه کار می‌کنند، این موارد را جدی‌تر باید بگیرند. در عمل معمولاً خودروی توربویی که فقط مسیر چند کیلومتری می‌رود، شرایط سخت‌تری را تجربه می‌کند تا خودرویی که روزی یک بار مسیر طولانی می‌رود.
گیربکس تارا توربو
پاسخ کوتاه: گیربکس تارا توربو همان اتوماتیک ۶ سرعته ساخت DAE است که روی تارا اتوماتیک نصب میشود. پس هر چیزی که درباره علائم و ایرادات گیربکس تارا اتوماتیک گفته میشود، به تیپ توربو هم مربوط است و اینجا تکرار نمیشود.
این نکته برای مالک تارا توربو دو پیامد دارد. اول اینکه پشتوانه تجربی سمت گیربکس این خودرو کم نیست، چون همین گیربکس روی چند خودروی پرشمار بازار نصب شده. دوم اینکه اگر نشانه‌ای در گیربکس دیدید — تقه، مکث در درگیری، تعویض دنده نامنظم — توربو بودن موتور مسیر بررسی را عوض نمی‌کند.
شرح کامل علائم و اقدام مناسب در علائم خرابی گیربکس اتوماتیک تارا آمده و مرور کلی مشکلات این خانواده در مشکلات تارا اتوماتیک.
جمع‌بندی تصمیم‌ساز
اگر برای خرید تارا توربو دنبال فهرست معایبش هستید، فهرست مستندی وجود ندارد — خودرو تازه است و سابقه تعمیرگاهی انبوهی از آن در دست نیست. تصمیم را روی نگهداری بگذارید نه روی شنیده‌ها: گرید 5W30 و حجم ۵٫۵ لیتر را در هر سرویس کنترل کنید، روغن و فیلتر روغن را هر ۵٬۰۰۰ کیلومتر عوض کنید، بعد از رانندگی سخت موتور را بیدرنگ خاموش نکنید، و بازه تسمه تایم را از دفترچه همان خودرو بگیرید. سمت گیربکس هم همان گیربکس شناخته‌شده تارا اتوماتیک است. با این چند عادت، موتور توربو دردسر خاصی برای مالک نمی‌سازد.
قدم بعدی
اگر تارا توربو دارید و نشانه‌ای دیده‌اید — افت کشش در سربالایی، صدای غیرعادی زیر فشار، یا چراغ چک — پیش از تعویض هر قطعه‌ای بررسی و خواندن خطاها قدم درست است. دیاگ و عیبیابی خطاهای موتور حدود ۲۵۰ هزار تومان است و در حدود ۱۵ دقیقه انجام میشود، و نتیجه‌اش پیش از هر تعمیری به شما گفته میشود. اگر هم خودرو سالم کار می‌کند، یک بازرسی ساده هنگام سرویس روغن کافی است تا مسیر هوا، نشتی‌ها و گرید و حجم روغن کنترل شود.
- تماس و مشاوره تلفنی رایگان (رزرو فقط تلفنی): ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۵۲ · ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۴۲ — ۹ صبح تا ۹ شب
- نشانی: تهران، ستارخان، جنب برق آلستوم، خیابان نیرو — بیمارستان خودرو
- مسیریابی: گوگل مپ · نشان · بلد
مرور کامل خودرو: صفحه اصلی تارا توربو · آرشیو مقالات: راهنماهای تارا توربو
ناظر فنی: مهندس معصومی — مدیر بیمارستان خودرو، کاردانی مکانیک خودرو و کارشناسی مهندسی سیالات.