گیربکس دستی و کلاچ 207 | مشکلات شایع و روغن گیربکس دنده‌ای

پدال کلاچ 207 دنده‌ای‌تان سفت‌تر از قبل شده، یا موقع زدن دنده دو صدای خرخر می‌آید، یا در سربالایی دور موتور بالا می‌رود ولی ماشین آن‌طور که باید جلو نمی‌کشد. هر سه برای صاحب 207 دنده‌ای آشناست و هر سه یک سوال پیش می‌آورند: ایراد از روغن گیربکس است، از کلاچ است یا از جای دیگر؟

این صفحه گیربکس دستی 207 را از نگاه نگهداری مرور می‌کند: چه روغنی می‌خورد و کی باید عوض شود، دیسک و صفحه و بقیه اجزای کلاچ معمولاً چه علائمی نشان می‌دهند، و صداها یا جا نرفتن دنده به چه چیزهایی ممکن است مربوط باشد.

خلاصه

پاسخ کوتاه: 207 دنده‌ای جدید گیربکس دستی پنج‌سرعته MA5 دارد. روغن آن 75W-80 (جایگزین 75W-90) با استاندارد API GL-4 یا GL-5 است، ظرفیتش حدود ۱٫۹ لیتر است و معمولاً ۲ لیتر خریده می‌شود. تعویض این روغن معمولاً هر ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر توصیه می‌شود. پرمصرف‌ترین قطعه گیربکس دستی 207 دیسک و صفحه کلاچ است و بیشترین سایش آن در ترافیک و سربالایی اتفاق می‌افتد.

گیربکس دنده‌ای چیست؟ گیربکسی که تعویض دنده را خود راننده با پدال کلاچ و دسته‌دنده انجام می‌دهد. کلاچ (شامل دیسک، صفحه و بلبرینگ کلاچ) ارتباط موتور با گیربکس را موقع تعویض دنده قطع و وصل می‌کند و روغن گیربکس دنده‌ها و یاتاقان‌های داخلی را روان نگه می‌دارد.

در 207 فرانسوی دنده‌ای، مشخصات روغن گیربکس را پیش از خرید با دفترچه خودرو تطبیق دهید.

اگر هنوز بین 207 دنده‌ای و اتومات مردد هستید، تفاوت 207 دنده ای و اتومات را از نگاه هزینه نگهداری ببینید.

روغن گیربکس 207 دنده‌ای

پاسخ کوتاه: روغن گیربکس 207 دنده‌ای 75W-80 است و اگر در دسترس نبود، 75W-90 جایگزین آن است؛ استاندارد API GL-4 یا GL-5. ظرفیت حدود ۱٫۹ لیتر است و برای تعویض ۲ لیتر بخرید. زمان تعویض معمولاً هر ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر است و اگر خودرو بیشتر در ترافیک کار می‌کند، نزدیک ابتدای این بازه عوض شود.

زمان تعویض روغن گیربکس 207 دنده‌ای

بازه ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر یک محدوده است، نه یک عدد ثابت. خودرویی که بیشتر در جاده و با سرعت یکنواخت کار می‌کند، به سمت انتهای بازه می‌رود. 207 دنده‌ای که روزانه در ترافیک شهری ایست و حرکت می‌کند، بهتر است نزدیک ۳۰ هزار کیلومتر سرویس شود.

در عمل معمولاً روغن گیربکس دستی 207 فراموش‌شده‌ترین روغن این خودروست. روغن موتور هر ۵٬۰۰۰ کیلومتر عوض می‌شود و همه حواسشان به آن هست، ولی روغن گیربکس دنده‌ای گاهی تا خود فروش ماشین عوض نمی‌شود. این روغن مدت‌ها بی‌صدا کار می‌کند تا اینکه دنده‌ها در هوای سرد سفت‌تر جا بروند یا صدای گیربکس در دور بالا بیشتر شود.

چرا 75W-80 و نه هر روغن دنده‌ای؟

روغن گیربکس دستی با روغن گیربکس اتوماتیک (ATF) و با روغن موتور فرق دارد. عدد 75W نشان می‌دهد روغن در هوای سرد روان می‌ماند و عدد دوم، غلظت آن در دمای کار است. استاندارد GL-4 یا GL-5 هم سطح مواد افزودنی ضدسایش و فشارپذیری را مشخص می‌کند.

ریختن روغن گیربکس اتوماتیک یا روغن با غلظت بسیار بالاتر در گیربکس دستی، ممکن است رفتار دنده‌ها را عوض کند؛ مثلاً دنده‌ها سفت‌تر جا بروند یا صدای گیربکس تغییر کند. ملاک انتخاب، مشخصه روی ظرف است، نه برند یا رنگ.

سطح روغن و نشتی

افت سطح روغن گیربکس دستی معمولاً از نشتی می‌آید؛ اطراف کاسه‌نمدها، پیچ تخلیه یا محل اتصال گیربکس به پلوس‌ها. لکه روغن زیر قسمت جلوی خودرو را جدی بگیرید. گیربکسی که مدتی با روغن کم کار کرده، ممکن است اول با صدای زوزه در سرعت ثابت خودش را نشان دهد.

اگر سابقه تعویض روغن گیربکس 207 دنده‌ای‌تان را نمی‌دانید، تعویض آن ارزان‌ترین کاری است که می‌توانید برای این گیربکس انجام دهید؛ صبر نکنید تا صدا یا سفتی دنده آن را یادآوری کند.

مشکلات رایج کلاچ 207

پاسخ کوتاه: رایج‌ترین ایراد کلاچ 207 سایش دیسک و صفحه است: دور موتور بالا می‌رود ولی سرعت متناسب با آن زیاد نمی‌شود، به‌خصوص در سربالایی و دنده‌های بالا. سفت شدن پدال کلاچ، صدای بلبرینگ کلاچ هنگام فشردن پدال و بالا آمدن نقطه درگیری کلاچ از دیگر نشانه‌هاست. علت دقیق با بررسی مشخص می‌شود.

علائم خرابی دیسک و صفحه 207

دیسک و صفحه کلاچ به‌مرور ساییده می‌شوند و این سایش به سبک رانندگی بستگی زیادی دارد. علامت‌ها معمولاً آرام شروع می‌شوند:

• سر خوردن کلاچ: در دنده سه یا چهار، با گاز دادن دور موتور ناگهان بالا می‌رود ولی سرعت آن‌قدر زیاد نمی‌شود. در سربالایی و با سرنشین کامل واضح‌تر است.
• بالا آمدن نقطه درگیری: کلاچ در انتهای مسیر پدال، نزدیک رها شدن کامل، می‌گیرد.
• بوی سوختگی: بعد از چند بار شروع حرکت در سربالایی یا ترافیک سنگین، بوی تند سوختن لنت به مشام می‌رسد.
• لرزش در شروع حرکت: هنگام رها کردن کلاچ در دنده یک، خودرو تکان می‌خورد. این علامت می‌تواند از صفحه کلاچ باشد، ولی دسته‌موتور هم ممکن است در آن نقش داشته باشد.
• افت شتاب: گاهی راننده آن را به حساب ضعف موتور می‌گذارد.

بعضی راننده‌ها سر خوردن خفیف کلاچ را جدی نمی‌گیرند، چون خودرو هنوز راه می‌رود. مشکل این است که کلاچ در حال سر خوردن گرمای زیادی تولید می‌کند و سایش را تندتر می‌کند. هرچه این وضعیت ادامه پیدا کند، احتمال آسیب به سطح فلایویل هم بیشتر می‌شود و کار از تعویض یک کیت ساده فراتر می‌رود.

سفت شدن کلاچ 207

پدال کلاچی که به‌مرور سفت‌تر شده، معمولاً یکی از این علت‌ها را دارد:

• سیم کلاچ: اگر مکانیزم کلاچ خودروی شما سیمی است، خشک شدن، زنگ زدن یا خم شدن مسیر سیم کلاچ ممکن است پدال را سنگین کند.
• صفحه کلاچ: با ساییده شدن دیسک، فنرهای دیافراگمی صفحه کلاچ زاویه‌شان عوض می‌شود و گاهی پدال سفت‌تر حس می‌شود.
• دوشاخه و بلبرینگ کلاچ: گیر کردن یا خشک شدن محل حرکت دوشاخه کلاچ.
• مکانیزم پدال: خشک شدن محور پدال یا آسیب در پایه آن.

نوع مکانیزم کلاچ (سیمی یا هیدرولیک) ممکن است بسته به مدل و سال ساخت 207 فرق کند؛ آن را از دفترچه خودرو یا هنگام بررسی مشخص کنید. سیم کلاچ‌هایی که در بازار با نام «طبی» عرضه می‌شوند، برای سبک‌تر کردن پدال تبلیغ می‌شوند. اثرشان به کیفیت قطعه و درست نصب شدن آن بستگی دارد و اگر علت سفتی صفحه کلاچ یا دوشاخه باشد، عوض کردن سیم مشکل را برطرف نمی‌کند.

کیت کلاچ 207، سنسور کلاچ و «کلاچ برقی»

کیت کلاچ معمولاً شامل دیسک (لنت کلاچ)، صفحه کلاچ و بلبرینگ کلاچ است. وقتی گیربکس برای تعویض دیسک پیاده می‌شود، تعمیرکارها معمولاً هر سه را با هم عوض می‌کنند، چون دستمزد باز و بست اصلی‌ترین بخش هزینه است.

در خودروهای جدیدتر، کلید یا سنسوری روی پدال کلاچ قرار دارد که فشرده شدن کلاچ را به کامپیوتر موتور خبر می‌دهد. وجود و نقش این سنسور در 207 ممکن است بسته به مدل فرق کند. اگر بعد از کار روی پدال یا سیم کلاچ، رفتار دور موتور هنگام تعویض دنده عوض شد، بهتر است این قسمت هم بررسی شود. اصطلاح «207 کلاچ برقی» در جست‌وجوها گاهی به همین سنسور اشاره دارد و گاهی به 207 اتومات؛ 207 اتومات پدال کلاچ ندارد و تعویض دنده را خود گیربکس انجام می‌دهد.

نقش ترافیک و سربالایی

ترافیک سنگین و سربالایی دو عامل اصلی سایش کلاچ 207 هستند. در ترافیک، کلاچ هر چند متر یک بار نیمه‌درگیر می‌شود. در سربالایی، بیشتر راننده‌ها برای سر جا ماندن خودرو، کلاچ را نیمه‌کلاچ نگه می‌دارند و با گاز تعادل برقرار می‌کنند. همین چند ثانیه نیمه‌کلاچ، بیشترین گرما را به دیسک می‌دهد.

یک الگوی آشنا در پذیرش: راننده 207 دنده‌ای که مسیر هر روزش از خیابان‌های شیب‌دار شمال شهر می‌گذرد، با شکایت «موتور ضعیف شده» می‌آید. موتور را دیاگ می‌کنیم و خطایی نیست. در تست جاده‌ای، در سربالایی و دنده سه، دور بالا می‌رود و سرعت ثابت می‌ماند. ایراد از موتور نبود؛ کلاچ سر می‌خورد.

برای کم کردن سایش کلاچ در سربالایی، استفاده از ترمز دستی در شروع حرکت و نگه نداشتن خودرو با نیمه‌کلاچ کمک می‌کند. در ترافیک هم وقتی خودرو کاملاً ایستاده، دنده را خلاص کنید و پا را از روی کلاچ بردارید؛ نگه داشتن پدال کلاچ برای مدت طولانی به بلبرینگ کلاچ فشار می‌آورد.

اگر 207 دنده‌ای شما در سربالایی دور می‌گیرد ولی جلو نمی‌کشد، پیش از هر هزینه‌ای روی موتور، کلاچ را بررسی کنید؛ و اگر بوی سوختگی هم دارید، رانندگی در سربالایی و با بار را تا بررسی کم کنید.

صداها و جا نرفتن دنده

پاسخ کوتاه: صدای خرخر هنگام زدن دنده، سخت جا رفتن دنده و زوزه متناسب با سرعت، رایج‌ترین ایرادهای گیربکس دستی 207 هستند. علت آن‌ها ممکن است از تنظیم یا خلاص نکردن کامل کلاچ تا روغن کم یا کهنه و فرسودگی قطعات داخلی (مثل برنجی‌ها یا بلبرینگ‌ها) باشد. تشخیص بین این‌ها بدون بررسی ممکن نیست.

گیربکس دستی صدایش را معمولاً پیش از خرابی جدی نشان می‌دهد. مهم این است که بدانید صدا در چه لحظه‌ای می‌آید، چون همین لحظه علت محتمل را تا حد زیادی محدود می‌کند.

جدول تصمیم: علامت ← علت محتمل ← اقدام

مشکلات رایج گیربکس دستی، مثل صدای زوزه، بد جا رفتن دنده، خرخر موقع تعویض دنده و شتاب نداشتن، در گیربکس‌های دنده‌ای خودروهای داخلی معمولاً به هم شبیه‌اند. ولی شباهت علامت به معنای یکی بودن علت نیست.

بعد از گرم شدن، صدا عوض می‌شود؟

بعضی صداها در دقایق اول صبح بیشترند و با گرم شدن روغن کم می‌شوند؛ این معمولاً به غلظت روغن در سرما مربوط است. صدایی که برعکس، با گرم شدن گیربکس و بعد از مسیر طولانی بیشتر می‌شود، بیشتر به کمبود روغن یا فرسودگی بلبرینگ اشاره دارد و بهتر است زودتر بررسی شود.

خرخر دنده عقب

خرخر هنگام زدن دنده عقب در بسیاری از گیربکس‌های دستی رایج است، چون دنده عقب در بیشتر این گیربکس‌ها سنکرون (برنجی) ندارد. اگر چند ثانیه پس از فشردن کامل کلاچ و توقف کامل خودرو دنده عقب را بزنید و باز صدا آمد، احتمالاً کلاچ کامل آزاد نمی‌شود و تنظیم یا مکانیزم آن باید بررسی شود.

صدای گیربکس دستی را با زیاد کردن صدای ضبط حل نکنید؛ صدایی که امروز فقط در یک دنده است، اگر از کمبود روغن یا بلبرینگ باشد، ممکن است به بقیه گیربکس هم برسد.

جمع‌بندی تصمیم‌ساز

روغن گیربکس 207 دنده‌ای (75W-80، حدود ۱٫۹ لیتر) را معمولاً هر ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر عوض کنید و در ترافیک سنگین نزدیک ابتدای این بازه. اگر دور موتور بالا می‌رود و خودرو جلو نمی‌کشد، اول کلاچ را بررسی کنید، نه موتور را. پدال سفت معمولاً از سیم کلاچ، صفحه یا دوشاخه است. زوزه و صدای متناسب با سرعت را با بررسی سطح روغن شروع کنید و تا آن موقع رانندگی طولانی را کم کنید. سر خوردن کلاچ با بوی سوختگی را عقب نیندازید.

اگر هنوز مطمئن نیستید ایراد از کجاست

بخشی از ایرادهایی که به کلاچ نسبت داده می‌شوند، در عمل موتوری‌اند و برعکس. افت شتاب می‌تواند از سر خوردن کلاچ باشد یا از شمع، کوئل، سنسور اکسیژن یا تنظیم نبودن موتور. اگر کلاچ بررسی شد و سالم بود ولی 207 دنده‌ای شما هنوز کشش ندارد یا چراغ چک روشن است، دیاگ موتور قدم بعدی منطقی است؛ دیاگ و عیب‌یابی موتور 207 حدود ۲۵۰ هزار تومان است. برای سوال درباره نشانه‌ها می‌توانید از مشاوره تلفنی رایگان هم استفاده کنید.

خدمات موتور، سرویس دوره‌ای و سایر خدمات در صفحه 207 صندوقدار آمده و بقیه مقالات در راهنمای 207 فهرست شده است.

رزرو نوبت فقط تلفنی: ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۵۲ · ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۴۲ آدرس: تهران، ستارخان، جنب برق آلستوم، خیابان نیرو — بیمارستان خودرو · ساعت کاری: ۹ صبح تا ۹ شب گارانتی تعمیرات: شش ماه یا ۲۰٬۰۰۰ کیلومتر، هرکدام زودتر برسد مسیریابی: گوگل مپ · نشان · بلد

فروش قطعه نداریم؛ قطعات را فقط برای تعمیرات خودمان استفاده می‌کنیم.

بازگشت: پژو 207 · مقالات 207

ناظر فنی محتوا: مهندس معصومی — مدیر بیمارستان خودرو، کاردانی مکانیک خودرو و کارشناسی مهندسی سیالات