مالک تارا اتوماتیک که می‌خواهد روغن گیربکس بخرد، به یک بن‌بست می‌رسد: روغنی که دفترچه خودرو نام برده در بازار ایران پیدا نمیشود. فروشنده هم چند گزینه جلویش میگذارد و انتخاب بین آن‌ها به عهده خودش است.
این صفحه همان انتخاب را روشن میکند: چه استانداردی روی این گیربکس مناسب است، چند لیتر لازم است، و بین گزینههای بازار کدام اولویت دارد.
استاندارد روغن گیربکس تارا اتوماتیک
پاسخ کوتاه: روغن دفترچه این گیربکس DAE ATF-1 است که در بازار ایران موجود نیست. استاندارد جایگزینی که توصیه اول ما است، روغن مولتی با تأییدیه ATF WS است — چون تخصصی گیربکسهای آیسین است و گیربکس تارا اتوماتیک از همان خانواده است (مشابه بین‌المللی‌اش آیسین TF-72SC).
| استاندارد | جایگاه | نکته |
|---|---|---|
| DAE ATF-1 | روغن دفترچه خودرو | در بازار ایران موجود نیست؛ عملاً قابل تهیه نیست |
| ATF WS (روغن مولتی با تأییدیه) | جایگزین مناسب — توصیه اول | تخصصی گیربکسهای آیسین؛ این گیربکس از همان خانواده است |
| ATF JWS 3309 | جایگزین مناسب | گزینه قابل قبول وقتی ATF WS موجود نیست |
| ATF SP-IV | جایگزین مناسب | گزینه قابل قبول وقتی دو مورد بالا موجود نیست |
| سایر ATFهای عمومی بازار | توصیه نمیشود | انتخاب روغن نامناسب روی رفتار تعویض دنده اثر میگذارد |
چرا خانواده گیربکس در انتخاب روغن مهم است؟ چون در گیربکس اتوماتیک، روغن هم روان‌کار است، هم سیال انتقال قدرت در تورک کانورتر و هم واسطه فرمان هیدرولیک روی ساعت گیربکس و شیر برقی‌ها. مشخصات روغن مستقیماً روی چیزی اثر میگذارد که راننده حس میکند: نرمی یا تقه در تعویض دنده.
حجم روغن گیربکس تارا اتوماتیک
پاسخ کوتاه: حجم روغن این گیربکس ۵٫۱ تا ۶ لیتر است. برای تعویض کامل با دستگاه بهتر است ۸ لیتر تهیه شود، چون حجم بیشتری از روغن قدیم از مدار خارج میشود.
دو نکته که هنگام خرید به کار می‌آید:
- اگر سرویس به روش دستی انجام میشود، مقدار موردنیاز در همان بازه ۵٫۱ تا ۶ لیتر است.
- اگر با دستگاه و به‌صورت تعویض کامل انجام میشود، تهیه ۸ لیتر منطقی است. کم آوردن روغن وسط کار، سرویس را نیمه‌کاره میگذارد.
فیلتر (صافی) این گیربکس داخلی است و روی کار قابل تعویض نیست. تعویضش فقط با باز و بست کامل گیربکس ممکن است، پس «فیلتر روغن گیربکس» قطعه‌ای نیست که همراه سرویس دورهای تهیه شود. اگر جایی به شما گفتند فیلتر را همراه روغن عوض می‌کنند، این سوال را بپرسید.
جایگزین‌های قابل قبول و ترتیب اولویت
۱. روغن مولتی با تأییدیه ATF WS — توصیه اول. اگر موجود است، سراغ بقیه نروید. ۲. ATF JWS 3309 — گزینه بعدی. ۳. ATF SP-IV — وقتی دو مورد بالا موجود نیست.
قیمت روغن بسته به برند متفاوت است:
| برند | قیمت تقریبی هر لیتر |
|---|---|
| ایرانی | حدود ۱۵۰ هزار تومان |
| آیسین کره | حدود ۲۹۰ هزار تومان |
| راوینول آلمان | حدود ۳۰۰ هزار تومان |
اعداد تقریبی‌اند و بازار روغن نوسان دارد. فروش روغن و قطعه نداریم؛ روغن را فقط برای سرویس‌هایی که خودمان انجام می‌دهیم استفاده می‌کنیم و روغن موردنیاز سرویس در تعمیرگاه موجود است.
نکته‌ای که ارزش محاسبه دارد: اختلاف قیمت هر لیتر بین گزینه ارزان و گران حدود دو برابر است، و در حجم ۸ لیتری این اختلاف محسوس میشود. در مقابل، روغنی که با استاندارد این گیربکس نمی‌خورد می‌تواند به رفتار تعویض دنده برسد. این محاسبه را پیش از خرید انجام دهید، نه بعد از آن.
روغن اصل و تقلبی؛ چه چیزی را می‌توان بررسی کرد
ادعای قطعی درباره اصالت یک روغن از روی ظاهرش ممکن نیست و ما چنین ادعایی نمی‌کنیم. آنچه در عمل قابل بررسی است:
- تأییدیه روی برچسب. استانداردی که روی ظرف نوشته شده باید یکی از موارد مناسب بالا باشد، نه عبارت کلی «مناسب گیربکس اتوماتیک».
- منبع خرید. خرید از منبع شناخته‌شده، بیشترین اثر را روی کاهش ریسک دارد.
- سلامت بسته‌بندی. ظرف بازشده یا پلمب آسیب‌دیده دلیل کافی برای صرف‌نظر کردن است.
- رنگ. رنگ روغن گیربکس سالم در دمای اتاق قرمز است. این معیار برای بررسی وضعیت روغن قدیم خودرو هم به کار می‌آید.
در خودروهایی که مدت زیادی با روغن کهنه کار کرده‌اند، شکایت رایج تأخیر و خشکی در تعویض دنده است. تصویری از آنچه در پذیرش زیاد تکرار میشود: مالکی روغن ارزان‌تری تهیه کرده که استانداردش با این گیربکس نمی‌خورد و بعد از سرویس، رفتار تعویض دنده همان است که بود. در عمل معمولاً هزینه‌ای که در خرید روغن صرفه‌جویی شده، در مرحله بعد دوباره پرداخت میشود.
کِی باید عوض شود؟
پاسخ کوتاه: هر ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر یا ۵ سال، هرکدام زودتر رسید. گیربکس نو یک استثنا دارد: سرویس اولیه در ۵٬۰۰۰ کیلومتر، چه خودرو صفر باشد و چه گیربکسش تازه عوض شده باشد. برای خودروهای کم‌کار هم معیار زمان است نه کیلومتر، چون روغن با گذر زمان هم افت میکند.
نشانه‌هایی که بررسی روغن را پیش از رسیدن به بازه توجیه میکند: تیره شدن رنگ روغن، بوی سوختگی، تأخیر یا خشکی در تعویض دنده، و کم شدن سطح روغن.
یک توصیه پیشگیرانه مخصوص همین گیربکس: خنک‌کن گیربکس ضعف ساختاری این مجموعه است، پس بررسی آن همراه هر تعویض روغن توصیه میشود. روغن سالم هم در دمای بالاتر از محدوده کاری سریع‌تر خواص خودش را از دست می‌دهد.
هزینه و روش تعویض — دستی یا با دستگاه — و جزئیات مراحل سرویس در تعویض روغن گیربکس اتوماتیک تارا آمده است.
جمع‌بندی تصمیم‌ساز
برای گیربکس تارا اتوماتیک، روغن مولتی با تأییدیه ATF WS را به‌عنوان اولین گزینه بخرید؛ اگر موجود نبود، ATF JWS 3309 و بعد ATF SP-IV. روغن دفترچه (DAE ATF-1) در بازار ایران نیست، پس دنبالش نگردید. حجم موردنیاز ۵٫۱ تا ۶ لیتر است و برای تعویض کامل با دستگاه ۸ لیتر تهیه کنید. فیلتر گیربکس داخلی است و همراه روغن عوض نمیشود. بازه تعویض ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر یا ۵ سال است و برای گیربکس نو، سرویس اولیه در ۵٬۰۰۰ کیلومتر. و خنک‌کن را همان نوبت ببینید.
مشاوره انتخاب روغن
اگر مطمئن نیستید روغنی که جلویتان گذاشته شده مناسب این گیربکس است، پیش از خرید تلفنی بپرسید. استانداردی که روی ظرف نوشته شده را بخوانید تا بگوییم در فهرست موارد مناسب هست یا نه.
- تماس و مشاوره (فقط تلفنی): ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۵۲ · ۰۹۱۲۰۷۲۷۲۴۲ — ۹ صبح تا ۹ شب
- نشانی: تهران، ستارخان، جنب برق آلستوم، خیابان نیرو — بیمارستان خودرو
- مسیریابی: گوگل مپ · نشان · بلد
برای انجام سرویس: تعویض روغن گیربکس اتوماتیک تارا · سایر دسته‌های قطعات: قطعات تارا اتوماتیک · مرور کامل خودرو: صفحه اصلی تارا اتوماتیک
ناظر فنی: مهندس معصومی — مدیر بیمارستان خودرو، کاردانی مکانیک خودرو و کارشناسی مهندسی سیالات. قیمت‌ها تقریبی است و بازار روغن نوسان دارد.