نشانههای استفاده از روغن نامناسب یا تقلبی در گیربکس MVM X22
روغن گیربکس در خودروی MVM X22 همان نقشی را ایفا میکند که خون در بدن انسان دارد؛ بدون آن، سیستم انتقال قدرت عملاً از کار میافتد. این روغن علاوه بر روانکاری قطعات متحرک، وظیفه خنککاری، انتقال نیرو و ایجاد فشار هیدرولیکی برای عملکرد دقیق دندهها را بر عهده دارد. به همین دلیل، کیفیت و اصالت روغن استفادهشده تأثیر مستقیم بر سلامت گیربکس دارد.
متأسفانه در بازار ایران روغنهای تقلبی و بیکیفیت بهوفور یافت میشوند و حتی بعضی تعمیرگاههای غیرتخصصی بهاشتباه از روغنهای نامناسب مثل روغن CVT یا DCT برای گیربکس X22 استفاده میکنند. نتیجه این کار، بروز مشکلاتی مثل تقه، لغزش، روشن شدن چراغ اخطار و در نهایت خرابیهای سنگین است.
در این مقاله بهطور کامل بررسی میکنیم چه نشانههایی به شما هشدار میدهند که در گیربکس X22 از روغن نامناسب یا تقلبی استفاده شده است.
چرا روغن گیربکس X22 باید استاندارد باشد؟
گیربکس نصبشده روی X22 از نوع اتوماتیک ۴ سرعته (AT) ساخت شرکت AISIN ژاپن است؛ همان شرکتی که تأمینکننده گیربکس برای بسیاری از برندهای معتبر مانند تویوتا نیز محسوب میشود. این گیربکس با وجود سادگی نسبی در طراحی، نسبت به نوع و کیفیت روغن حساسیت بالایی دارد.
- استانداردهای معرفیشده توسط سازنده: روغنهای مورد تأیید برای X22 شامل ATF WS و در برخی شرایط ATF T-IV هستند. این روغنها از نظر ویسکوزیته، افزودنیهای شیمیایی و تحمل دما دقیقاً متناسب با نیازهای گیربکس طراحی شدهاند.
- تفاوت با روغنهای CVT و DCT: روغن CVT برای گیربکسهای تسمهای طراحی شده و خواص متفاوتی دارد. روغن DCT هم مخصوص گیربکسهای دوکلاچه است. استفاده از این روغنها در گیربکس X22 باعث میشود فشار هیدرولیکی درست ایجاد نشود و در مدت کوتاهی علائم خرابی بروز کند.
- اهمیت استفاده از روغن اصل: حتی اگر روغن برچسب WS داشته باشد، در صورتی که تقلبی باشد، ترکیبات آن با استاندارد واقعی متفاوت خواهد بود و گیربکس نمیتواند بهدرستی کار کند.
به همین دلیل انتخاب روغن اصل و استاندارد برای X22 نه یک توصیه، بلکه یک ضرورت برای جلوگیری از هزینههای سنگین تعمیر گیربکس است.
نشانه اول: تغییر سریع رنگ و بوی روغن
یکی از اولین علامتهایی که نشان میدهد روغن استفادهشده در گیربکس MVM X22 تقلبی یا نامناسب است، تغییر زودهنگام رنگ و بوی آن است.
وضعیت طبیعی روغن سالم
- رنگ روغن گیربکس استاندارد WS معمولاً قرمز شفاف یا صورتی مایل به قرمز است.
- بوی روغن تازه، خنثی یا کمی شیرین است و هیچ نشانهای از سوختگی ندارد.
- در حالت سالم، روغن حتی پس از چندین هزار کیلومتر همچنان شفاف باقی میماند.
وضعیت روغن تقلبی یا نامناسب
- خیلی زود (حتی در 2 تا 3 هزار کیلومتر اول) تیره و مات میشود.
- بوی نامطبوع یا بوی سوختگی پیدا میکند.
- در برخی موارد روی گیج روغن حالت کفآلود یا حبابدار ایجاد میشود که نشاندهنده فرمولاسیون بیکیفیت است.
چرا این تغییر اتفاق میافتد؟
روغنهای تقلبی معمولاً از مواد پایه ارزانقیمت ساخته میشوند و فاقد افزودنیهای لازم برای مقاومت در برابر حرارت و فشار هستند. در نتیجه خیلی زود تجزیه میشوند و خواص شیمیایی خود را از دست میدهند.
اگر در بازدید دورهای متوجه تغییر سریع رنگ یا بوی سوختگی روغن شدید، این نشانه جدی است که روغن گیربکس X22 شما اصل یا استاندارد نیست.
نشانه دوم: تقه و ضربه در تعویض دندهها
یکی از علائم بسیار شایع استفاده از روغن نامناسب یا تقلبی در گیربکس MVM X22، بروز تقه یا ضربه در هنگام تعویض دندهها است. در شرایط طبیعی، تعویض دنده در این گیربکس باید نرم و بدون شوک باشد.
چرا روغن تقلبی باعث تقه میشود؟
- روغن استاندارد WS به گونهای طراحی شده که فشار هیدرولیکی دقیق برای درگیری صفحات کلاچ و عملکرد شیر برقیها را تأمین کند.
- وقتی روغن تقلبی یا بیکیفیت داخل گیربکس ریخته شود، ویسکوزیته و افزودنیهای لازم وجود ندارند.
- در نتیجه فشار هیدرولیکی ناپایدار میشود و صفحات کلاچ با ضربه به هم میچسبند.
در چه شرایطی تقه بیشتر بروز میکند؟
- تعویض از دنده 2 به 3 یا 3 به 4 از شایعترین نقاط حساس گیربکس X22
- زمانی که خودرو در ترافیک شهری با توقف و حرکت مداوم است
- بعد از گرم شدن خودرو و از دست رفتن خاصیت روغن
پیامد ادامه رانندگی با این شرایط
- افزایش استهلاک صفحات کلاچ داخلی
- آسیب به شیر برقیها و بلوک هیدرولیک
- افزایش دمای گیربکس و احتمال روشن شدن چراغ اخطار
بنابراین اگر پس از تعویض روغن متوجه شدید گیربکس X22 بهجای تعویض نرم، تقه یا ضربه ایجاد میکند، این نشانهای جدی است که روغن استفادهشده اصل و استاندارد نبوده است.
نشانه سوم: لغزش یا گاز هرز خوردن گیربکس
یکی از نشانههای بسیار خطرناک استفاده از روغن نامناسب یا تقلبی در گیربکس MVM X22، بروز لغزش (Slipping) یا همان گاز هرز خوردن است. در این حالت راننده پدال گاز را فشار میدهد اما خودرو بهموقع شتاب نمیگیرد و حس میشود که گیربکس لیز میخورد.
علت لغزش با روغن تقلبی
- روغنهای استاندارد WS و T-IV دارای افزودنیهای خاصی هستند که اصطکاک کنترلشده بین صفحات کلاچ را تنظیم میکنند.
- روغن تقلبی این ویژگی را ندارد و در نتیجه صفحات بهدرستی درگیر نمیشوند.
- کاهش کیفیت هیدرولیکی روغن هم باعث میشود فشار لازم برای قفل شدن دندهها ایجاد نشود.
نشانههای لغزش در X22
- افزایش دور موتور بدون افزایش مناسب سرعت خودرو.
- ضعف شدید در سربالاییها.
- شتاب کند هنگام سبقت گرفتن یا شروع حرکت.
- مصرف سوخت بیشتر از حالت عادی.
پیامدهای ادامه رانندگی با این وضعیت
- داغ شدن بیش از حد روغن و توربین.
- سوختن صفحات کلاچ داخلی.
- فشار مضاعف بر موتور و افزایش استهلاک.
- در نهایت نیاز به تعمیر اساسی گیربکس X22.
اگر پس از تعویض روغن دچار پدیده لغزش یا گاز هرز خوردن شدید، احتمال بسیار بالایی وجود دارد که روغن استفادهشده استاندارد نبوده یا تقلبی است و باید فوراً تعویض شود.
نشانه چهارم: روشن شدن چراغ اخطار گیربکس
گیربکس اتوماتیک MVM X22 مجهز به واحد کنترل الکترونیکی (TCU) است که عملکرد روغن و قطعات داخلی را دائماً پایش میکند. یکی از واکنشهای مستقیم این سیستم به استفاده از روغن نامناسب یا تقلبی، روشن شدن چراغ اخطار گیربکس روی صفحه کیلومتر است (نماد چرخدنده بههمراه علامت تعجب).
چرا روغن تقلبی باعث خطای ECU میشود؟
- روغن تقلبی بهسرعت خواص شیمیایی خود را از دست میدهد.
- سنسورهای فشار، دما و سرعت گیربکس، عملکرد غیرعادی را ثبت میکنند.
- TCU خطا (DTC) ذخیره میکند و برای هشدار به راننده چراغ اخطار را روشن میسازد.
کدهای خطای رایج هنگام استفاده از روغن نامناسب
- P0717: خطای سنسور سرعت ورودی
- P0741: مشکل در قفل توربین (Torque Converter Clutch)
- P0750 تا P0770: خطاهای مربوط به شیر برقیها
- P0700: خطای عمومی سیستم گیربکس
پیامد روشن شدن چراغ
- ممکن است گیربکس وارد حالت اضطراری (Limp Mode) شود و فقط روی یک یا دو دنده محدود بماند.
- ادامه رانندگی در این حالت میتواند خرابیهای جدیتری به همراه داشته باشد.
بنابراین، اگر پس از تعویض روغن گیربکس X22 چراغ اخطار روشن شد، احتمال بسیار زیادی وجود دارد که روغن استفادهشده استاندارد نبوده یا تقلبی است.
نشانه پنجم: افزایش مصرف سوخت و کاهش شتاب
یکی دیگر از علائمی که میتواند به شما هشدار دهد در گیربکس MVM X22 روغن نامناسب یا تقلبی استفاده شده، کاهش شتاب و افزایش مصرف سوخت است.
چرا روغن روی راندمان خودرو اثر میگذارد؟
- روغن استاندارد WS وظیفه دارد انتقال نیرو از موتور به گیربکس را بدون اتلاف انجام دهد.
- وقتی روغن بیکیفیت یا تقلبی باشد، فشار هیدرولیکی لازم ایجاد نمیشود.
- در نتیجه بخشی از توان موتور هدر میرود و خودرو کندتر حرکت میکند.
- موتور برای جبران این اتلاف مجبور میشود دور بالاتری بگیرد → مصرف سوخت افزایش مییابد.
نشانههای عملی در رانندگی
- خودرو در شروع حرکت سنگینتر به نظر میرسد.
- سبقت گرفتن در بزرگراه دشوارتر میشود.
- مصرف سوخت در سیکل شهری بیشتر از حد معمول گزارش میشود.
- صدای موتور در دورهای بالا بیشتر شنیده میشود چون تحت فشار قرار دارد.
پیامدهای استفاده از روغن تقلبی در X22
استفاده از روغن نامناسب یا تقلبی در گیربکس MVM X22 نهتنها عملکرد روزمره خودرو را مختل میکند، بلکه در بلندمدت میتواند خسارتهای جدی و پرهزینهای بهدنبال داشته باشد.
1. آسیب به توربین (Torque Converter)
توربین گیربکس برای انتقال نیرو به روغنی نیاز دارد که خواص هیدرولیکی دقیق داشته باشد. روغن تقلبی باعث لغزش و داغ شدن بیش از حد توربین میشود و در نهایت صفحات داخلی آن نیمسوز یا کاملاً خراب میشوند.
2. خرابی شیر برقیها و بلوک هیدرولیک
- روغن تقلبی معمولاً پر از ناخالصی و فاقد افزودنیهای ضدرسوب است.
- این ناخالصیها در مجاری بلوک هیدرولیک رسوب میکنند و عملکرد شیر برقیها را مختل میسازند.
- نتیجه آن ایجاد تقه، خطاهای متعدد و در نهایت از کار افتادن سیستم هیدرولیک است.
3. کاهش عمر بلبرینگها و صفحات کلاچ
- روغن بیکیفیت توانایی ایجاد لایه روانکار مقاوم را ندارد.
- این موضوع باعث تماس مستقیم فلز با فلز میشود.
- در نتیجه بلبرینگها صدا میدهند و صفحات کلاچ داخلی بهسرعت ساییده میشوند.
4. افزایش دما و روشن شدن چراغ اخطار
- روغن تقلبی قدرت خنککنندگی پایینی دارد.
- در نتیجه دمای گیربکس بالا میرود و ECU چراغ اخطار را روشن میکند.
- اگر به این وضعیت توجه نشود، خطر سوختن کامل گیربکس وجود دارد.
5. نیاز به تعمیر اساسی و هزینههای سنگین
در بسیاری از موارد، استفاده طولانیمدت از روغن تقلبی منجر به خرابی کامل گیربکس X22 میشود. در این حالت مالک مجبور است هزینه بسیار بالایی برای تعمیر اساسی یا تعویض کامل گیربکس پرداخت کند؛ در حالیکه اگر از ابتدا از روغن اصل استفاده میکرد، با یک سرویس ساده این مشکلات پیش نمیآمد.
راههای تشخیص روغن اصل از تقلبی
در بازار امروز، تشخیص روغن گیربکس اصل از نمونههای تقلبی برای بسیاری از رانندگان کار سادهای نیست. با این حال، چند نشانه و نکته کاربردی وجود دارد که میتواند به شما کمک کند تا از خرید روغن تقلبی جلوگیری کنید.
1. بررسی بستهبندی و چاپ
- روی بطری روغنهای اصل، چاپها بسیار شفاف، برجسته و دقیق هستند.
- لوگوها و نوشتهها محو یا دانهدانه نیستند.
- در روغنهای تقلبی معمولاً رنگ چاپ یا فونت متفاوت است، گاهی کدر یا بیکیفیت.
2. وجود شماره سریال و بارکد معتبر
- روی محصولات اصلی مانند AISIN WS یا TOYOTA ATF WS همیشه شماره سریال منحصربهفرد درج شده است.
- با اسکن بارکد یا وارد کردن سریال در سایت رسمی برند میتوانید اصالت محصول را بررسی کنید.
- روغنهای فاقد سریال یا با برچسب چسباندهشده مشکوک هستند.
3. قیمت غیرمعمول پایین
اگر روغنی با قیمتی بهطور محسوسی پایینتر از میانگین بازار عرضه شود، تقریباً مطمئن باشید که تقلبی است.
قیمت پایینتر معمولاً بهدلیل استفاده از روغنهای بازیافتی یا ترکیب روغن صنعتی با افزودنیهای نامرغوب است.
4. درپوش بطری و آببندی
- در روغنهای اصلی، درپوش بطریها دارای پلمب حرارتی یا درزگیر فابریک هستند.
- اگر درپوش بهراحتی باز شد یا جای چسب جدید روی آن بود، احتمال پر شدن مجدد بطری وجود دارد.
5. خرید از مراکز معتبر
بهترین راه برای اطمینان از اصالت روغن، خرید از نمایندگیهای مجاز یا مراکز خدماتی معتبر مثل «بیمارستان خودرو» است که فقط از روغنهای اورجینال WS و T-IV استفاده میکنند.
سوالات متداول
1. آیا ترکیب روغن اصل و تقلبی مشکلی ایجاد میکند؟
بله، حتی مقدار کمی روغن تقلبی میتواند خواص شیمیایی روغن اصل را تغییر دهد. این ترکیب ممکن است باعث ایجاد کف، افت فشار هیدرولیکی و عملکرد ناپایدار در گیربکس شود. بنابراین هرگز نباید دو نوع روغن با کیفیت متفاوت را با هم مخلوط کرد.
2. چه مدت بعد از استفاده از روغن تقلبی علائم ظاهر میشود؟
علائم معمولاً بین 1000 تا 3000 کیلومتر بعد از تعویض ظاهر میشوند. در مواردی که روغن کیفیت بسیار پایینی دارد، ممکن است حتی در چند روز اول، تقه یا روشن شدن چراغ اخطار مشاهده شود.
3. آیا با تعویض کامل روغن میتوان اثر روغن تقلبی را از بین برد؟
تا حدودی بله، اما فقط اگر تعویض با دستگاه ساکشن حرفهای انجام شود. این دستگاه تمام روغن کهنه را از توربین و بلوک هیدرولیک خارج میکند. در غیر این صورت، مقداری از روغن تقلبی در سیستم باقی میماند و همچنان آسیب میزند.
4. اگ بعد از تعویض روغن با برند مشکوک علائم خرابی دیدم، چه کار کنم؟
باید بلافاصله روغن تخلیه و با روغن اصل WS جایگزین شود. تأخیر در این کار باعث آسیب به شیر برقیها و صفحات داخلی گیربکس میشود.
5. آیا روغن تقلبی قابل شناسایی در آزمایشگاه است؟
بله، با بررسی شاخص ویسکوزیته، رنگ، بوی حرارتی و وجود ذرات فلزی میتوان در آزمایشگاه اصالت روغن را تشخیص داد. اما در عمل، تشخیص ظاهری و خرید از مراکز معتبر سریعتر و مؤثرتر است.
جمعبندی
استفاده از روغن گیربکس اصل و استاندارد برای MVM X22 نهتنها باعث نرمی تعویض دندهها و کاهش مصرف سوخت میشود، بلکه از هزینههای سنگین تعمیر گیربکس در آینده جلوگیری میکند. در مقابل، استفاده از روغنهای تقلبی یا نامناسب میتواند به سرعت منجر به خرابی اجزای حیاتی مانند توربین، شیر برقیها و صفحات کلاچ شود.
به یاد داشته باشید که روغن مناسب گیربکس X22 باید دارای استاندارد WS یا در صورت نیاز T-IV باشد و از برندهای معتبر مانند AISIN، TOYOTA، RAVENOL یا ZIC تهیه شود. هرگونه تغییر رنگ زودهنگام روغن، تقه در تعویض دنده، لغزش یا روشن شدن چراغ اخطار میتواند نشانه استفاده از روغن تقلبی باشد.
در صورت بروز این علائم، سریعترین و ایمنترین اقدام این است که روغن را بهطور کامل و با دستگاه ساکشن حرفهای تعویض کنید تا سیستم از هرگونه آلودگی پاک شود.
در بیمارستان خودرو، خدمات تخصصی تعویض روغن گیربکس X22 با روغنهای اصل استاندارد WS و T-IV و دستگاه ساکشن تماماتوماتیک انجام میشود.
تمام مراحل سرویس زیر نظر کارشناسان تخصصی گیربکس و با گارانتی کتبی کیفیت روغن صورت میگیرد.
☎️ برای دریافت مشاوره رایگان یا رزرو نوبت سرویس با شمارههای زیر تماس بگیرید:
همچنین میتوانید از صفحه اختصاصی تعویض روغن گیربکس X22 بازدید کنید تا جزئیات بیشتر درباره نحوه انجام سرویس و استانداردهای روغن را ببینید.