قبل از اینکه وارد بحث انتخاب روغن مناسب برای گیربکس اتوماتیک دنا پلاس بشیم، یک نکتهی اساسی وجود داره: شناخت دقیق نوع گیربکسی که روی این خودرو نصب شده.
چرا این موضوع مهمه؟
چون هر گیربکس با توجه به طراحی داخلی، نوع کلاچها، فشار هیدرولیک و سیستم کنترل الکترونیکی، به روغن مخصوص خودش نیاز داره و این روغن با توجه به فرمول توصیه شده توسط شرکت سازنده باید انتخاب بشه و از طرفی استفاده از روغن اشتباه میتونه باعث:
- تقه زدن در تعویض دنده
- داغ کردن گیربکس
- کاهش عمر شیرهای برقی
- سایش کلاچها
- و حتی خرابی کامل گیربکس بشه؛ یعنی دقیقاً همون چیزی که میخوایم ازش جلوگیری کنیم.
به همین دلیل، قبل از اینکه دربارهی زمان تعویض، مقدار روغن یا روش سرویس صحبت کنیم، اول باید بدانیم گیربکس دنا پلاس توربو چه نوعی است و با چه استاندارد روغنی کار میکند.
گیربکس نصب شده بر روی دنا پلاس توربو از نوع ۶ سرعته ی AT می باشد که در بین تکنسین های فنی با کد A6F25 شناخته می شود.
این گیربکس ساخت کشور چین و متعلق به کمپانی DAE است که به گیربکس DAE 6AT نیز معروف است و علاوه بر خودروی دنا پلاس بر روی خودروهای تارا،207MC،کوپا ریگان و حتی در مدل های جدید شاهین نیز نصب شده است.
دلیل معرفی دقیق گیربکس دنا پلاس توربو این است که در خودروهای وارداتی و مخصوصا چینی بیشتر از مدل گیربکس های DCT یا CVT استفاده شده است و اگر شما با نوع گیربکس خودروی خود آشنا نباشید در انتخاب روغن دچار اشتباه می شوید و گاها مشاهده شده که خود سرویس کار نیز به جای روغن AT شش سرعته از روغن های DCT یا CVT برای دنا پلاس توربو استفاده کرده است که این اتفاق باعث خرابی گیربکس اتوماتیک خودروی شما می شود.
حالا که با نوع گیربکس اتوماتیک دنا پلاس توربو آشنا شدیم لازمه که بدونیم شرکت DAE چین چه استاندارد روغنی رو برای این مدل گیربکس معرفی می کنه.
شرکت DAE برای گیربکس با کد فنی A6F25 روغن با فرمول SPIV را بعنوان استاندارد پیشنهادی معرفی می کنه و حالا شما می توانید این استاندارد را از برند های مختلف داخلی و خارجی تهیه نمائید.
ولی نکته ای که وجود داره این هست که اخیرا در بازار ایران روغن های تقلبی چه با برند های داخلی و چه برندهای وارداتی به وفور یافت می شود و انتخاب اشتباه روغن می تواند آسیب بسیار جدی به گیربکس خودروی شما بزند.
چطوری روغن مناسب برای دنا پلاس اتوماتیک تهیه کنم:
با توجه به شرایط بازار داخلی و وجود روغن های تقلبی،انتخاب روغن با اصالت یکی ازسخت ترین کارها برای صاحبان خودرو و حتی اتو سرویس ها شده است.از این رو توصیه ی ما استفاده از روغن هایی است که بصورت رسمی وارد بازار ایران می شوند و شرکت وارد کننده نسبت به کیفیت روغن پاسخگو است.
روغن هایی مثل راوینول آلمان یا آیسین کره از برند هایی هستند که نمایندگی رسمی در بازار ایران دارند و شما با استعلام از شرکت های سازنده بصورت مکاتبه ای از طریق ایمیل می توانید به راحتی این ادعا را صحت سنجی کنید.
یکی از روغن های مورد اعتماد و مناسب برای دنا پلاس اتوماتیک RAVENOL LVS است که استاندارد SP IV رو شامل می شود و به جرات می توان آن را بهترین روغن موجود و قابل اعتماد برای استفاده در گیربکس دنا پلاس دانست که تصویر آن را در ادامه مشاهده می کنید.
یکی دیگر از روغن هایی که به صورت رسمی وارد بازار ایران می شود و اگر از فروشگاه های معتبر خریداری کنید مورد اطمینان است،روغن AISIN AFW است که ساخت کمپانی آیسین در کره ی جنوبی است.
عکس روغن آیسین AFW پلاس مورد استفاده در دنا پلاس توربو را در ادامه مشاهده می کنید.
با توجه به تولید روغن گیربکس اتوماتیک در داخل کشور و تنوع برند های تولید کننده،خیلی مهم است که اگر قرار است از روغن های داخلی استفاده کنید از نام و نشان روغنی که قصد خرید دارید اطلاعاتی داشته باشید.
اخیرا در خیلی از کارگاه ها،روغن هایی با نام های خارجی تولید می شود،درصورتی روغن های پایه ی تصفیه شده دارند و صرفا افزودنی ها را با کیفیت پائین بصورت وارداتی تهیه می کنند و حتی گاها استاندارد هم ندارند و متاسفانه در بعضی از فروشگاه ها و اتو سرویس ها به دلیل نام نا آشنا و شبیه به نام های خارجی به عنوان روغن های خارجی و وارداتی فروخته شده و به دلیل کیفیت پائین و آسیب به گیربکس اتوماتیک،شما را نسبت به روغن های وارداتی بد بین می کنند.
پس توصیه ی ما این است که اگر حتی قرار است از روغن های داخلی استفاده نمائید آن را از برند های معتبر تهیه کنید،برند هایی مثل بهتام،بهران،فلومکس یا نفت پارس و خیلی از برندهایی که بصورت کارخانه ای فعالیت و تولید دارند نه کارگاهی.
و مورد دیگر که حائذ اهمیت است این است که از زمان و کیلومتر کارکرد روغن ایرانی مطلع باشید،مطمئنا کیلومتر کارکرد روغن هایی مثل راوینول آلمان و آیسین کره با تفاوت قیمتی تقریبا دو برابری،متفاوت از روغن های داخلی خواهند بود و اگر شما روغن ایرانی تهیه می کنید باید از کیلومتر کارکرد آن در شرایط نرمال و ترافیک های شهری مطلع شوید.
زمان تعویض روغن گیربکس اتوماتیک را اکثر شرکت های خودرو سازی بین کیلومتر های 50 تا 60 هزار تا عنوان می کنند،البته این کیلومتر در شرایط نرمال رانندگی عنوان شده و در شرایط متفاوت مثل رانندگی در ترافیک های سنگین شهری،رانندگی در مناطق گرمسیر و شرجی این زمان را تا حد 30 هزار کیلومتر کاهش می دهد.
البته این زمان برای تعویض برای اولین بار در نظر گرفته شده و تعویض در دفعات بعدی به نوع روغنی که شما انتخاب می کنید بستگی دارد.
برای مثال روغن هایی مثل راوینول آلمان و آیسین کره تا کیلومتر های 50 تا 60 هزار تا در شرایط نرمال رانندگی جوابگو هستند.
ولی اگر از برندهای خوب داخلی استفاده می کنید مانند روغن های بهتام،بهران،فلومکس و... حتما در بازه ی کیلومتری 25 تا 30 هزار تا نسبت به تعویض روغن گیربکس اتوماتیک اقدام نمائید.
با توجه به ظرفیت عنوان شده در کاتالوگ گیربکس دنا پلاس توربو توسط شرکت ایران خودرو و همچنین شرکت DAE چین،حجم روغن گیربکس به میزان 6 لیتر است.
این مقدار شامل روغن داخل گیربکس،توربین یا تورک کنورتور و همچنین مدار خنک کاری می شود.
تعویض روغن گیربکس اتوماتیک به چند روش مختلف انجام میشود که هرکدام مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارند. رایجترین روش، تعویض دستی یا تخلیه از کارتل است. در این روش، پیچ تخلیه باز شده و بخشی از روغن گیربکس خارج میشود، اما معمولاً تمام روغن داخل مبدل گشتاور و مسیرهای داخلی نظیر ساعت گیربکس تخلیه نمیشود و در واقع در این شیوه از تعویض روغن به دلیل عدم تخلیه ی کامل،روغن نو با روغن قدیمی مخلوط شده و به سرعت خاصیت خود را از دست می دهد.
روش دوم، تعویض با دستگاه ساکشن یا تعویض کامل روغن است که با استفاده از دستگاه مخصوص، روغن قدیمی بهطور کامل خارج شده و روغن جدید جایگزین میشود. این روش باعث پاکسازی بهتر مدار روغن و افزایش عمر گیربکس میشود.
بهترین روش تعویض روغن گیربکس اتوماتیک دنا پلاس استفاده از دستگاه ساکشن گیربکس اتوماتیک است که می توان تمام روغن را تخلیه و تعویض کرد که از مزایای آن می توان موارد زیر را نام برد:
- تخلیه کاملتر روغن قدیمی
- حذف ذرات معلق و آلودگیها از مدار روغن
- کاهش احتمال آسیب به قطعات داخلی گیربکس
- بهبود عملکرد و نرمی تعویض دندهها
- افزایش عمر مفید گیربکس
- کاهش دمای کاری گیربکس
- جلوگیری از سایش زودرس قطعات
- کاهش مصرف سوخت به دلیل عملکرد بهتر گیربکس و لاک آپ کلاچ
تعویض روغن گیربکس اتوماتیک بهصورت دستی، که معمولاً از طریق باز کردن پیچ کارتل انجام میشود، یکی از روشهای رایج در تعمیرگاههاست. با وجود سادگی این روش، معایب قابلتوجهی دارد که در بلندمدت میتواند به عملکرد و سلامت گیربکس آسیب بزند. مهمترین ایراد این روش، تخلیه ناقص روغن است؛ چون فقط روغن موجود در کارتل خارج میشود و مقدار زیادی از روغن کهنه در مبدل گشتاور یا توربین، مسیرهای داخلی و شیرهای هیدرولیکی باقی میماند. این موضوع باعث میشود روغن جدید با روغن آلوده قبلی مخلوط شده و کیفیت روانکاری به سرعت کاهش یابد.
از طرفی، ذرات فلزی و آلودگیهای موجود در روغن قدیمی بهطور کامل حذف نمیشوند و ممکن است در گردش مجدد، باعث سایش قطعات حساس گیربکس شوند. در بسیاری از موارد، فیلتر روغن گیربکس نیز تعویض نمیشود مگر اینکه کارتل باز شود، که این خود یک نقطه ضعف دیگر است. همچنین، در روش دستی احتمال خطا در تنظیم سطح روغن جدید وجود دارد؛ کم بودن یا زیاد بودن روغن میتواند منجر به اختلال در تعویض دنده، افزایش دمای گیربکس یا حتی آسیب جدی شود.
در مجموع، اگرچه تعویض دستی هزینه کمتری دارد، اما برای حفظ عملکرد نرم، کاهش استهلاک و افزایش عمر گیربکس، تعویض کامل با دستگاه ساکشن گیربکس گزینهای مطمئنتر و حرفهایتر محسوب میشود. این روش نهتنها روغن را بهطور کامل جایگزین میکند، بلکه مدار روغن را نیز پاکسازی مینماید.
با توجه به نوع طراحی گیربکس DAE نصب شده بر روی این خودرو،صافی گیربکس در زیر پوسته جلو و در کنار اویل پمپ قرار گرفته است و برای تعویض صافی گیربکس لازم است گیربکس کامل دمونتاژ شده تا صافی یا فیلتر گیربکس در دسترس قرار بگیرد.
با توجه به هزینه بر بودن و دشواری تعویض صافی،شما اگر روغن گیربکس را به موقع تعویض کنید و از روغن های تقلبی استفاده نکنید تا کیلومتر های بالا نیاز به تعویض صافی گیربکس نخواهید داشت.
اصلی ترین نشانه ی گرفتگی صافی گیربکس،شنیده شدن صدای ناله یا زوزه از داخل گیربکس اتوماتیک است.
این صدا معمولا در زمان سرد بودن موتور بیشتر است و با گرم شدن موتور به مرور کمتر می شود.
اگر با شنیدن صدا جهت تعویض صافی گیربکس اقدام نکنید به مرور باعث گازهرز خوردن گیربکس در تعویض دنده ها می شود و در اثر افت فشار روغن به صفحات داخلی گیربکس آسیب وارد می شود.
گیربکس اتوماتیک دنا پلاس برخلاف برخی گیربکسهای قدیمی، فاقد گیج (میله اندازهگیری روغن) است؛ به همین دلیل، بررسی سطح روغن آن بهصورت معمولی توسط مالک یا تعمیرکار غیرمتخصص امکانپذیر نیست. در این نوع گیربکسها، تنظیم و بررسی سطح روغن از طریق پیچ مخصوصی به نام "پیچ تنظیم سطح" یا "level plug" انجام میشود که در قسمت پایین یا کنار گیربکس قرار دارد. این پیچ تنها زمانی باز میشود که دمای روغن به محدوده مشخصی (معمولاً بین 40 تا 50 درجه سانتیگراد) رسیده باشد.
برای انجام این کار، خودرو باید روی سطح صاف قرار گیرد، موتور روشن باشد، و دمای روغن با دستگاه دیاگ یا سنسور دقیق کنترل شود. سپس با باز کردن پیچ تنظیم، اگر روغن اضافی باشد، خارج میشود و اگر چیزی خارج نشود، یعنی سطح روغن پایین است و باید بهتدریج اضافه شود تا از پیچ سرریز کند. این فرآیند نیاز به تجهیزات تخصصی و تجربه کافی دارد و در صورت انجام نادرست، ممکن است باعث کمبود یا افزایش بیش از حد روغن شود که هر دو حالت برای گیربکس مضر هستند. بنابراین، بررسی و تنظیم سطح روغن گیربکس اتوماتیک دنا باید حتماً توسط تکنسینهای ماهر و آشنا با این سیستم انجام شود.
خنککن گیربکس دنا پلاس توربو؛ زمان تعویض و پیامدهای تعویض نکردن
خنککن گیربکس (Gearbox Oil Cooler) یکی از قطعات حیاتی در دنا پلاس توربو است که وظیفه دارد دمای روغن گیربکس اتوماتیک را در محدوده استاندارد نگه دارد. گیربکسهای اتوماتیک بهشدت به دمای کاری حساساند و افزایش بیش از حد دما میتواند باعث کاهش عمر قطعات داخلی و افت عملکرد خودرو شود. به همین دلیل سلامت خنککن گیربکس اهمیت زیادی دارد.
خنککن گیربکس با عبور دادن روغن گیربکس از یک رادیاتور کوچک، حرارت اضافی را دفع میکند. این قطعه معمولاً در جلوی خودرو و کنار رادیاتور اصلی قرار دارد و در بعضی از گیربکس ها نیز بعنوان یک قطعه ی جداگانه بر روی گیربکس قرار گرفته است و با استفاده از جریان هوا یا آب رادیاتور، دمای روغن را کاهش میدهد.
نتیجه عملکرد صحیح این قطعه:
- جلوگیری از داغ شدن گیربکس
- حفظ کیفیت و ویسکوزیته روغن
- افزایش عمر گیربکس
- جلوگیری از ضربه زدن و تقه زدن در تعویض دنده
خنککن گیربکس یک قطعه مصرفی به حساب می آید،معمولا این قطعه به دلیل کیفیت پائین مخصوصا در زمانی که از ضدیخ و کولانت مناسب استفاده نشود می تواند در اثر پوسیدگی و باز شدن پرس های داخل خنک کن،آب رادیاتور وارد روغن گیربکس شده و می تواند هزینه های سنگینی را روی دست شما بگذارد.
لذا توصیه می شود این قطعه هر 40 تا 50 هزار کیلومتر بصورت متداول تعویض شود و مهم تر از آن استفاده از کولانت و ضدیخ های با کیفیت و بررسی آنها در بازه زمانی های کوتاه است.
اگر خودروی شما خیلی مورد استفاده قرار نمیگیرد پیشنهاد می شود در بازه زمانی 4 تا 5 سال حتی اگر از نظر کارکرد خیلی کارکرد بالایی نداشت این قطعه ی خنک کننده تعویض گردد.
در صورت مخلوط شدن آب و روغن گیربکس اتوماتیک نشانه هایی در عملکرد سیستم خنک کاری و گیربکس اتوماتیک به وجود می آید که به محض مشاهده باید به تعمیرگاه تخصصی گیربکس اتوماتیک دنا مراجعه نمائید.
نشانه های خرابی خنک کن گیربکس دنا:
*افزایش دمای گیربکس
* تقه زدن در تعویض دنده
* تغییر رنگ اب رادیاتور و روغن گیربکس به رنگ نسکافه ایی یا بوی سوختگی روغن گیربکس
-*نشتی روغن از اطراف خنککن
* کاهش توان خودرو در سربالاییها
عدم تعویض یا رسیدگی به خنککن گیربکس میتواند خسارتهای سنگینی ایجاد کند. البته خرابی این قطعه می تواند دو حالت را به وجود آورد؛
حالت اول این است که ور اثر خرابی خنک کننده روغن گیربکس وارد آب رادیاتور شود که در اینصورت تنها با تعویض قطعه ی خنک کننده و شستشوی مدار آب و تنظیم سطح روغن گیربکس اتوماتیک دنا مشکل حل می شود.
حالت دوم این است که آب رادیاتور وارد روغن گیربکس شود که در صورت بروز این اتفاق باید گیربکس اتوماتیک بصورت کامل پائین بیاید و دمونتاژ شود و با شستشوی توربین یا تورک کنورتور و همچنین ساعت گیربکس دوباره گیربکس مونتاژ شود.
در صورت رانندگی با خرابی خنک کننده و مخلوط شدن آب و روغن چه پیامد هایی برای شما به وجود خواهد آمد:
وقتی خنککن نتواند حرارت را دفع کند، دمای روغن بالا میرود و گیربکس وارد حالت محافظتی میشود. این حالت باعث:
- کاهش توان
- تعویض دندههای دیرهنگام
- افزایش مصرف سوخت میشود.
روغن داغشده خاصیت خود را از دست میدهد و اصطکاک داخلی افزایش مییابد. این موضوع مستقیماً عمر گیربکس را کاهش میدهد و با بالا رفتن دما باعث خرابی صفحات گرافیتی داخل گیربکس می شود.
دمای بالا باعث خرابی قطعات حساس هیدرولیکی میشود که تعمیر آنها هزینه خواهد بود.
در صورت ادامه رانندگی با خنککن معیوب، احتمال سوختن کامل گیربکس وجود دارد که هزینهای چند ده میلیونی به همراه دارد.
خنککن گیربکس دنا پلاس توربو نقش حیاتی در سلامت گیربکس اتوماتیک دارد. این قطعه هرچند ساده به نظر میرسد، اما خرابی آن میتواند خسارتهای بسیار سنگینی ایجاد کند. با تعویض بهموقع و بررسی دورهای، میتوان از داغ شدن گیربکس، افت عملکرد و هزینههای سنگین جلوگیری کرد.
ما در مجموعه ی بیمارستان خودرو تمامی خدمات مربوط به گیربکس اتوماتیک دنا پلاس توربو را به صورت تخصصی با تضمین اصالت اجناس مورد استفاده انجام می دهیم جهت آشنایی بیشتر با مجموعه ی ما می توانید صفحه ی ما را در اینستاگرام با آدرس @CARHOSPITAL.CO دنبال کنید.
۰۹۱۲۰۷۲۷۲۴۲
۰۹۱۲۰۷۲۷۲۵۲
ستارخان،جنب آتشنشانی خیابان نیرو،تعمیرگاه گیربکس اتوماتیک(بیمارستان خودرو)